Bức tranh nợ xấu của hệ thống ngân hàng có chuyển biến quan trọng khi nhiều chỉ số cho thấy xu hướng cải thiện, tín dụng phục hồi mạnh.
Theo báo cáo tài chính quý III của các ngân hàng, tổng nợ xấu của các ngân hàng niêm yết đã tăng lên 274.050 tỷ đồng tại cuối quý III, tương đương tăng 2% so với quý trước và 8,1% so với cùng kỳ. Tốc độ tăng trưởng chậm lại rõ rệt so với các năm 2022-2024.
Tỷ lệ nợ xấu tăng mạnh trong giai đoạn chuyển tiếp từ cuối năm 2024 sang quý I sau khi thông tư cơ cấu lại nợ hết hiệu lực, nhưng đã giảm dần qua các quý tiếp theo.
Nợ xấu giảm dần
Đến quý III, tỷ lệ nợ xấu ghi nhận ở mức 2,01%, vẫn cao hơn mức trung bình năm năm (khoảng 1,84%), song phản ánh xu hướng cải thiện sau giai đoạn căng thẳng nợ xấu và trái phiếu từ năm 2023.
Nhóm ngân hàng quốc doanh tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột ổn định của hệ thống, với tỷ lệ nợ xấu duy trì ở mức rất thấp, dao động 1-1,9%. Trong đó, BIDV vẫn chịu áp lực nợ xấu đáng kể khi tỷ lệ nợ xấu tiệm cận 2% trong năm 2025. Đến quý III, tỷ lệ này đã giảm nhẹ so với quý trước, trở lại mức tương đương đầu năm (khoảng 1,9%), song áp lực xử lý nợ xấu trong những tháng cuối năm vẫn còn lớn để đưa chỉ số này về mức ổn định như các năm trước.
Nhóm ngân hàng quốc doanh duy trì tỷ lệ nợ xấu ở mức thấp.
Ngược lại, VietinBank và Vietcombank tiếp tục duy trì chất lượng tài sản vững vàng, khi tỷ lệ nợ xấu giảm so với cùng kỳ, lần lượt ở mức 1,1% và 1%.
Nhóm ngân hàng thương mại cổ phần cũng ghi nhận việc kiểm soát chất lượng tín dụng tốt Cụ thể, NCB ghi nhận tổng nợ xấu giảm mạnh 37,7% so với cuối năm 2024, tương đương giảm hơn 5.200 tỷ đồng; ABBank giảm 23,3% (khoảng 860 tỷ đồng); ACB giảm hơn 1.300 tỷ đồng, tương ứng 15,3%.
Theo đại diện ACB, tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng giảm còn 1,09%, thuộc nhóm thấp nhất ngành, thể hiện năng lực điều hành ổn định và quản trị rủi ro chủ động. Cùng với đó, tỷ lệ bao phủ nợ xấu tăng thêm 9,2 điểm phần trăm so với quý trước, đạt 84%, đây là mức cao trong hệ thống. Tỷ lệ nợ nhóm 2 cũng được kiểm soát tốt ở 0,48%, cho thấy rủi ro tín dụng tiếp tục được kiềm chế.
Nợ xấu giảm nhờ tín dụng phục hồi
Tổng hợp dữ liệu từ Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), FiinGroup và Mirae Asset, nợ xấu quý IV được dự báo giảm nhẹ hoặc ổn định, nhờ tín dụng phục hồi mạnh (dư nợ tín dụng đến 30/10 tăng 15%, dự kiến đạt 19-20% cuối năm) và lợi nhuận duy trì tăng trưởng (tăng 24,9% trong quý III). Nhìn sang năm 2026, sự phân hóa giữa các ngân hàng sẽ rõ rệt hơn.
Các ngân hàng có nền tảng vốn mạnh, tỷ lệ bao phủ nợ xấu cao và danh mục cho vay thận trọng sẽ tiếp tục cải thiện chất lượng tài sản.
Trong khi đó, những ngân hàng có tỷ trọng cho vay bất động sản và trái phiếu lớn sẽ phải đối mặt với áp lực xử lý nợ cao hơn và nhu cầu tăng trích lập dự phòng. Dấu hiệu phục hồi chất lượng tài sản trong quý III và dự báo ổn định trong quý IV cho thấy hệ thống ngân hàng đang bước vào giai đoạn "lành hóa" rõ nét hơn.
Tuy nhiên, rủi ro từ bất động sản, trái phiếu và nhóm nợ cần chú ý vẫn chưa thể loại bỏ hoàn toàn. Việc duy trì dự phòng hợp lý, tăng cường xử lý tài sản và kiểm soát rủi ro tập trung sẽ là chìa khóa để các ngân hàng đảm bảo khả năng chống chịu và hỗ trợ tăng trưởng bền vững trong năm 2026.
Theo kết quả điều tra của Vụ Dự báo thống kê, Ổn định tiền tệ tài chính - Ngân hàng Nhà nước, mặt bằng rủi ro tổng thể của các nhóm khách hàng được các tổ chức tín dụng nhận định và dự báo tiếp tục tăng nhẹ trong quý III và quý IV. Tuy nhiên, tỷ lệ tổ chức tín dụng nhận định rủi ro khách hàng tổng thể ở thời điểm hiện tại là "cao" và "khá cao" đã giảm rõ rệt so với kỳ điều tra trước.
Tính đến cuối năm nay, các tổ chức tín dụng dự báo mặt bằng rủi ro về cơ bản chưa có cải thiện so với cuối năm 2024, nhưng kỳ vọng sẽ cải thiện vào năm 2026. Tỷ lệ nợ xấu được nhận định tiếp tục chiều hướng giảm nhẹ trong quý III/2025 đúng như kỳ vọng và giảm mạnh hơn trong quý IV/2025, trái với nhận định "tăng" của cùng kỳ năm trước.
Ngọc Mai - Theo Tiền Phong
