Sự thức tỉnh và thước đo dân trí
Tu theo hạnh đầu đà là tâm nguyện cá nhân của hành giả Minh Tuệ sau thời gian tu hành ở các chùa ở Kontum và Tây Ninh từ 2015. Chọn theo hạnh đầu đà ông chỉ nhằm tu tập theo Phật, không tự nhận là nhà sư, không có mục tiêu nào khác. Ông chỉ là một hành giả đơn độc, không bổn sư, không đệ tử...
Ông đã âm thầm đi bộ 4 vòng đất nước. Nhưng lần này quần chúng bao gồm tăng lữ, phật tử, những nguời theo Phật không quy y và cả người theo tôn giáo khác biết, ngưỡng mộ và ủng hộ ông ngày càng đông đảo. Không nên vội cho đó chỉ là hiệu ứng bầy đàn trong thời đại bùng nổ thông tin. Có những nhóm ủng hộ ông chỉ trong vài tuần đã thu hút vài trăm nghìn người tham gia. Đó hoàn toàn là biểu hiện sự đồng tình tự phát của quần chúng. Chính quyền nhiều địa phương nơi ông và đoàn đi qua lo giữ trật tự, an toàn và trợ giúp y tế... Đương nhiên, không thể tránh khỏi những lệch lạc trong ngôn ngữ và hành vi của một số người cả ở hiện trường đi theo ông và trên cộng đồng mạng. Cũng không tránh khỏi những lời báng bổ, đố kỵ thô lỗ từ phía những chức sằc tự nhận mình là chính thống.
Theo tôi, đến nay có thể rút ra hai vấn đề:
1.Ủng hộ tu hành giản dị, khắc khổ là chân tu, đối lập với tu hành quý tộc, xa xỉ, khoa trương chùa to tượng lớn, tiền nhiều - nói chính xác là lợi dụng tôn giáo để trục lợi. Đó là sự thức tỉnh của quần chúng giữa thời suy quỷ lộng.
2.Ý thức sổng đạo có trách nhiệm, thể hiện tinh thần từ bi, bất bạo động của quần chúng tín đồ là thước đo dân trí hướng đến một xã hội lành mạnh, dân chủ, văn minh trên nền tảng truyền thống văn hoá dân tộc.*
* NT Nam Thi
2-6-2024
CHÚNG TA THẤY GÌ TỪ HIỆN TƯỢNG THẦY THÍCH MINH TUỆ
Sau mấy tháng dư luận dậy sóng, cho đến nay, hiện tượng thầy Thích Minh Tuệ vẫn tiếp tục lôi cuốn sự quan tâm của người dân cả nước, mang lại cho chúng ta nhiều cảm nghĩ khác nhau, vui có, buồn có, tích cực có, tiêu cực có, song nhìn chung, đó là những bài học kinh nghiệm quý giá giúp ta rèn luyện bản thân, sống tốt hơn, trong đời sống xã hội cũng như đời sống gia đình.
Bằng một cái nhìn hạn hẹp, người viết bài này nhận thấy hiện tượng thầy Thích Minh Tuệ gợi ra một số nét như sau:
- Tâm hướng thiện là nét cơ bản trong đời sống tinh thần của người Việt. Hình ảnh hàng trăm, hàng ngàn người chờ đợi, đón tiếp thầy Minh Tuệ bằng tấm lòng ngưỡng mộ, cử chỉ thành kính là một thực tế xuất phát từ cái Tâm hướng thiện tiềm tàng trong lòng mỗi người. Nó không cho các xàm tăng và bọn ăn theo một cơ hội nào để lật ngược tình thế, nó dập tắt ngay tức khắc mọi mưu toan phá bỉnh cuộc hành thiền vĩ đại của các bậc chân tu. Nhiều trang mạng giở trò phá bỉnh đã phải vội vã gỡ bài trước phản ứng cuồng nhiệt của những người có lương tri.
Tuy nhiên, tinh thần hướng thiện của người dân mình chưa có dịp được nhiều bậc chân tu uốn nắn, hướng dẫn, nên đôi khi họ bị lợi dụng vào những trò nhảm nhí của giới xàm tăng. Hình ảnh một xàm tăng thuyết giảng bằng sự tấu hài thô tục mà công chúng vẫn cười lăn, cười bò, cười hả hê, là một trong những hình ảnh đau lòng về nhận thức của người Phật tử trước cái đúng, cái sai của sự tu hành. Hiện nay . có dấu hiệu cho thấy thế lực ma tăng ,xàm tăng ,, 30 năm lợi dụng phật giáo ,chùa , danh nghĩa sư tăng để thu lợi bất chính bằng cách khai thác niềm tin tôn giáo cực đoan của 1 bộ phận tín đồ . Những thế lực này đang chống trả và hòng dập tắt hiện tượng Minh Tuệ . Họ qui chụp rằng có thế lực thù địch đang lợi dụng hiện tượng Minh Tuệ để chống phá Phật Giáo ,,,,
Lối sống cách tu hạnh đầu đà kham nhẫn khổ hạnh của Minh tuệ cũng rất phù hợp với lời nói từ Tổng Bí thư Đảng Cọng sản VN rằng : tiền tài để làm gì ,chết có mang theo được đâu , cái quý nhất là cái danh dự ,nhân phẩm .. Trong lúc Đảng cọng sãn VN kêu gọi một lối sống đạo đức theo Bác Hồ vừa để giử gìn sự trong sạch của Đảng vừa nhằm chuẫn bị 1 cách sống giản dị tiết kiệm , xa rời với thói ăn xái hoang phí ,hình thức xa hoa ,, thì hiện tượng khổ hạnh đầu đà Minh tuệ càng thêm ý nghĩa .
- Hiện tượng Thích Minh Tuệ làm lộ rõ sự ngộ nhận cho rằng một nhà tu hành khổ hạnh chỉ lo cho mình, không trực tiếp đóng góp gì cho xã hội. Hình ảnh khắc khổ, đầu trần chân đất của thầy Minh Tuệ, nét khiêm cung trong thái độ, lời nói, sự buông bỏ mọi giá trị vật chất ở đời, đã giáo dục nhiều người trong chúng ta về đạo hạnh của người sống tốt, góp phần giúp công chúng nhận ra đâu là chánh pháp, đâu là tà đạo. Kết quả “thất thu” 75.000 người chiêm bái và cúng dường tại hai chùa Phật Quang và Ba Vàng trong mùa Phật đản năm nay, so với tổng số 125.000 người trong mùa Phật đản 2023, cho thấy hiệu ứng tích cực đó.
- Hiện tượng Thích Minh Tuệ làm lộ mặt hàng ngũ xàm tăng. Có lẽ đến bây giờ nhiều Phật tử mới bật ngữa, hiểu ra rằng đồng hồ Rolex sư đeo, điện thoại Vertu sư cầm, xe hơi Audi sư đi là kết quả của những đồng tiền cúng dường mồ hôi nước mắt của họ. Họ sẽ mang cảm giác của người bị lừa đảo và sẽ tìm đến những nẻo tu mang lại cho họ sự giác ngộ đích thực, thay vì đã làm con tin u mê của bọn lừa dối, phĩnh phờ.
Những xàm tăng dù sân hận đến đâu cũng phải cúi đầu trước lẽ phải. Họ tìm cách cắt xén những buổi thuyết giảng kêu gọi cúng dường, những lời tuyên truyền một thứ “đạo pháp” không có trong bất cứ sách vở nào. Song công chúng cũng cần phải cảnh giác trước phản ứng trả đũa nhắm vào người lương thiện của những kẻ cảm thấy bị mất mát cả vật chất lẫn tinh thần, và hèn hạ nhất là sự trả đũa chính đồng đạo của họ.
- Sự giám sát của công chúng đối với hành tung của giới xàm tăng ngày một chặt chẽ hơn, giúp hạn chế được những toan tính sử dụng sai mục đích tiền cúng dường, từ đó, cơ hội làm những việc công ích cho chùa chiền, quảng bá đạo pháp chân chính sẽ nhiều hơn. Mấy ngày qua, sự kiện “bom hàng” một chiếc xe trị giá hàng tỷ của một kẻ tiêu biểu cho giới xàm tăng, bị dư luận mang ra chế giễu, cho thấy sự khác biệt như nước với lửa giữa vị chân tu theo hạnh đầu đà với những kẻ mượn danh tu hành để sống thừa mứa, ăn trên ngồi trước thiên hạ.
- Hiện tượng Thích Minh Tuệ cho thấy sự bất ổn của một tổ chức Phật giáo chịu sự chi phối của nhiều thế lực trong xã hội. Tổ chức này có những dấu hiệu bao che cho những xàm tăng ma mị, lừa gạt công chúng bằng cách kêu gọi cúng dường để mưu cầu lợi lộc ở kiếp sau. Lớp công chúng bị ma mị đó bị coi như những nhà đầu tư, bỏ vốn ra, nhưng lợi nhuận chỉ là những lời hứa hẹn láo lếu. Những bài giảng xàm xí, đi ngược lại đạo pháp của Phật giáo, được dung túng ngày này qua tháng nọ, trong khi một bậc chân tu nói lời ngay thẳng như thầy Thích Minh Đạo bị kỷ luật ngay chỉ vì một lời nói chưa đủ nghĩa. Người ta có cảm giác là bài nói chuyện của sư Minh Đạo nhằm tán thán sư Minh Tuệ, đã làm phật lòng những kẻ ghen ăn tức ở và họ chực chờ một cơ hội dù là nhỏ nhất để trả đũa.
- Từ sự kiện thầy Minh Đạo, ta đau lòng nhìn thấy nỗi cô đơn của những nhà tu chân chính. Họ không mồm loa mép giải, dụ dỗ, dọa nạt công chúng bằng những bài giảng chỉ nhắm vào “công đức” cúng dường. Họ tu âm thầm, hoạt động Phật sự bằng những đồng tiền cúng dường khiêm tốn của lớp Phật tử cũng thiếu thốn như họ, nhưng tấm lòng trọng nghĩa của họ vô cùng to lớn.
Cho đến ngày thầy Minh Đạo bị “kỷ luật”, hầu hết trong chúng ta mới biết được rằng thầy đang nuôi dưỡng nhiều trẻ em mồ côi, nhiều người già yếu, bệnh hoạn. Thầy không lu loa kêu gọi cúng dường, thầy âm thầm làm những việc có ích cho đời, vì thế “kiếp nạn” thầy vừa trải qua khiến chúng ta ứa nước mắt nghĩ đến sự cô đơn của bậc chân tu. Cũng từ đó, ta tin rằng còn có nhiều thầy Minh Đạo khác đang âm thầm lo cho đạo pháp, vẫn an bần lạc đạo trong nỗi cô đơn của mình. Họ đáng được chúng ta tìm đến, chia sẻ những nhọc nhằn, giúp họ có điều kiện tối thiểu để hoằng dương đạo pháp.
- Trong giới doanh nghiệp làm ăn chân chính, đã có nơi “quay xe”, quyết định dùng những đồng tiền cúng dường vô bổ trước đây để cứu giúp những phận đời bất hạnh trong xã hội, những em bé mồ côi, những người già neo đơn, những người tàn phế bị vứt ra ngoài xã hội sau khi chiến tranh kết thúc. Sự lan tỏa những cảm nghĩ và việc làm chính đáng trong giới doanh nghiệp sẽ có hiệu ứng xã hội vô cùng to lớn, góp phần giáo dục thế hệ trẻ trước những vấn đề quan trọng của đất nước.
- Hạnh tu của thầy Minh Tuệ đã lan tỏa sang các tôn giáo khác, nhiều linh mục Công giáo, tu sĩ Phật giáo Hòa Hảo, tán thán bậc chân tu Phật giáo bằng những nhận định sâu sắc, có tác dụng kết nối niềm tin của tín đồ nhiều tôn giáo khác nhau, gia tăng sự hiểu biết và cảm thông giữa con người với con người, bất luận họ thuộc về tôn giáo nào
- Hiện tượng thầy Thích Minh Tuệ cũng bắt đầu lan tỏa ra ngoài nước. Đó là cơ hội cho thế giới thấy được chân giá trị của một cộng đồng những người Việt Nam tu theo Phật giáo, làm sáng tỏ nhiều vấn đề liên quan đến Phật giáo tại Việt Nam. Mặt khác, nó cũng gián tiếp cho thấy một khía cạnh tích cực trong chính sách về tôn giáo của nhà nước Việt Nam, đối với lòng tín ngưỡng thuần thành của công chúng. Đây là một cơ hội, và cũng là thách thức, cho những người phụ trách về tôn giáo trong bộ máy nhà nước.
LÊ NGUYỄN
31.5.2024
Tôi không biết gọi Thích Minh Tuệ (tên thật Lê Anh Tú, sinh năm 1981, quê gốc Hà Tĩnh) là gì. Nhưng ngài lại không cần một danh xưng. Vậy nên gọi ngài là gì không quan trọng.
“Gặp gỡ thì đã gặp rồi, mọi người nên về với công việc của mình”. Ảnh: Internet
Ngài tự xưng là “con” trước mọi người. Vậy tôi cứ gọi suông là Thích Minh Tuệ.
Những ngày qua, cái tên Thích Minh Tuệ gây “bão” trên mạng xã hội và báo chí với đôi chân trần, đầu trần đi khất thực dọc chiều dài đất nước lần thứ tư, với hàng đoàn người đi theo, với vô số clip trên internet, với những câu nói giản dị: “Gặp gỡ thì đã gặp rồi, mọi người nên về với công việc của mình”; “Con đi tới đây đang tập học, chưa có gì”; “Con đâu có nhận tiền, con chỉ nhận thức ăn chay vào buổi sớm đi khất thực thôi. Ngày hôm nay ăn rồi là cũng không nhận nữa”…
Vì sao một người hành xử theo phong thái của một bậc chân tu lại có sức hút lớn đến như vậy?
Trước hết thuộc về tự do. Theo hay không theo một tôn giáo là quyền tự do của mỗi người dân Việt Nam – điều này được Hiến pháp nước ta quy định tại điều 24. Hành động của Thích Minh Tuệ thể hiện quyền tự do đó. Ông tu hành theo pháp “hạnh đầu đà”, mặc áo vá đi khất thực, không nhận tiền cúng dường, tối ngủ tạm đâu đó… Ông tự nguyện khổ hạnh về ăn, mặc, ở để được giải thoát theo quan niệm nhà Phật.
Xem ra nhiều người chưa quen với tự do nên mới thấy lạ!
Hiếu kỳ cũng là một đặc tính con người. Chính vì hiếu kỳ nên dễ xảy ra hội chứng đám đông. Một người hiếu kỳ, kích hoạt sự hiếu kỳ của người ở bên cạnh và cứ như thế thành hội chứng, trào lưu. Hiếu kỳ có mặt tích cực nếu biết khai thác tốt sẽ trở thành sự ham hiểu biết, thậm chí có thể phát động phong trào thi đua. Nhưng đặc tính này cũng dễ bị lợi dụng, có thể biến thái. Hiện tượng Thích Minh Tuệ đã bị đẩy lên thái quá.
Nhưng câu chuyện lớn hơn thuộc về nhà chùa. Lâu rồi người ta mới thấy hình ảnh một vị chân tu (mặc dù Thích Minh Tuệ không phải là tu sĩ Phật giáo như văn bản của Giáo hội Phật giáo Việt Nam) – hình ảnh họ đã khao khát từ lâu.
Người ta có quyền đặt Thích Minh Tuệ bên cạnh những tu sĩ đã gây ra bao tai tiếng để so sánh, để luận bàn. Những người như ông Thích Chân Quang ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu thuyết giảng tuyên truyền nhảm nhí “tuổi trẻ hay đi du lịch về già bị liệt”; “hát karaoke sau này chết thành ma câm”; “nằm võng mất phước”. Vị tu sĩ này thường xuyên nhắc đến việc cúng dường, khích lệ phật tử quyên góp tiền cho nhà chùa. Rồi những câu chuyện bại hoại ở Vĩnh Phúc khi cửa Phật trở thành chốn tà dâm như báo chí đã nêu. Hay hình ảnh tu sĩ Thích Trúc Thái Minh, trụ trì chùa Ba Vàng (Quảng Ninh) với chiếc giỏ trên tay đi thu tiền của phật tử. Vị đại đức này cũng nhiều lần vi phạm quy định của giáo hội và phải sám hối nhưng dư luận chưa đồng tình với mức xử lý…
Tức là ở đây có vấn đề về niềm tin vào giới tu hành. Bên cạnh những vị chân tu thì vẫn còn đó những người mượn danh tu sĩ để làm điều trái với giáo lý nhà Phật.
Hiện tượng Thích Minh Tuệ cho ta niềm tin về một con người tự nguyện tu tập, về một con người tự do theo hay không theo tôn giáo, “Con chả phải là sư hay thầy gì cả. Con là một công dân Việt Nam học tập theo lời Phật dạy thôi”. Dân chúng đang khao khát một hình ảnh nhà sư đời thường như thế. Hay họ liên tưởng đến triết lý tu tại gia của Phật hoàng Trần Nhân Tông từ hơn 700 năm trước?
Nếu bỏ qua những việc lợi dụng hiện tượng Thích Minh Tuệ để câu view, câu like, để nổi tiếng, để kiếm tiền, làm quá lên hay để chống phá chính sách tôn giáo của Nhà nước ta thì hình ảnh một người tự tu theo đạo Phật cho ta thêm niềm cảm hứng mới. Đó là cảm hứng về tự do, cảm hứng về vượt qua cám dỗ vật chất, cảm hứng về tâm hồn vô tư trong sáng, cảm hứng về nghị lực…
Một người không phải tu sĩ nhưng vẫn được gọi là “sư”, là “thầy” - thầy Thích Minh Tuệ. Tôi không hiểu về Phật giáo nhưng tôi mong hãy để cho thầy được yên tĩnh tu tập theo cách mà thầy muốn, trong giới hạn quy định của luật pháp và đạo đức.
Hiện tượng Thích Minh Tuệ cũng nói lên thiện cảm rất lớn, một niềm tin với Phật giáo, với những nhà tu hành chân chính không “tham, sân, si” trong những ngày đang diễn ra lễ Phật đản này.
THANH XUÂN - Theo Báo Hải Dương
