Bài báo đã phân tích rất rõ ràng và chi tiết về chiến lược của Trung Quốc nhằm xác lập vị thế độc tôn trong lĩnh vực năng lượng mới ("xương sống" của thế kỷ XXI), tương tự như cách nước này đã làm với đất hiếm.
Dưới đây là tóm tắt 5 ưu thế chiến lược cốt lõi của Trung Quốc trong cuộc đua chuyển đổi năng lượng toàn cầu:
5 Ưu Thế Chiến Lược Của Trung Quốc Trong Năng Lượng Mới 
1. Thống Trị Chuỗi Cung Ứng Pin Lithium-Ion (Pin 
)
* Mức độ kiểm soát: Chiếm 74% sản lượng pin lithium-ion và gần 85% năng lực chế biến nguyên liệu đầu vào (lithium, cobalt, niken).
* Chiến lược: Đầu tư vốn nhà nước sớm (từ 2010), xây dựng chuỗi cung ứng khép kín/tích hợp dọc từ khai khoáng ở nước ngoài đến chế tạo pin hoàn chỉnh.
* Kết quả: Giảm chi phí tới 30% so với Mỹ/EU và khiến các nền kinh tế phát triển phải phụ thuộc (nhập hơn 70% linh kiện pin từ TQ).
2. Dẫn Đầu Toàn Cầu Về Năng Lượng Mặt Trời (Solar 
)
* Mức độ kiểm soát: Hơn 80% công suất tấm pin mặt trời thế giới, từ polysilicon đến lắp ráp module.
* Chiến lược: Trợ cấp chính phủ và nhân công giá rẻ giúp hạ giá thành xuống mức kỷ lục, biến năng lượng mặt trời thành lựa chọn kinh tế nhất toàn cầu.
* Kết quả: Tiếp tục tiên phong trong công nghệ perovskite (thế hệ pin hiệu suất cao, giá rẻ), đặt ra tiêu chuẩn cho năng lượng xanh toàn cầu.
3. Ưu Thế Trong Ngành Điện Gió (Wind 
)
* Mức độ kiểm soát: Chiếm hơn 65% công suất tua-bin gió thế giới và sở hữu hai nhà sản xuất lớn nhất.
* Chiến lược: Tích hợp chuỗi cung ứng nội địa (thép, nam châm vĩnh cửu từ đất hiếm) và cơ sở hạ tầng lắp đặt khổng lồ (hơn 400 GW công suất điện gió để thử nghiệm).
* Kết quả: Xuất khẩu tua-bin ra hơn 40 quốc gia, giữ lợi thế quy mô và chi phí thấp, tạo ra "chuỗi cung ứng gió" khép kín.
4. Thống Lĩnh Thị Trường Xe Điện (EV 
)
* Mức độ kiểm soát: Dự kiến hơn 60% xe điện toàn cầu được sản xuất tại Trung Quốc vào năm 2025.
* Chiến lược: Tận dụng sự kết nối giữa các ngành (pin lithium-ion giá rẻ, mạng lưới sạc), hỗ trợ chính sách thuế nhà nước.
* Kết quả: Giá thành xe điện thấp hơn 30% so với đối thủ phương Tây, trở thành "phòng thí nghiệm công nghệ" toàn cầu và đầu tư mạnh vào pin thể rắn, phần mềm tự lái.
5. Phát Triển Hydro Xanh (Green Hydrogen 
)
* Mức độ kiểm soát: Dẫn đầu về công nghệ và sản lượng, với hơn 40% công suất điện phân toàn cầu.
* Chiến lược: Đầu tư hơn 100 tỷ USD để củng cố "chuỗi năng lượng xanh hoàn chỉnh" (mặt trời tạo điện \rightarrow điện tách nước \rightarrow hydro làm nhiên liệu) nhằm thay thế nhiên liệu hóa thạch.
* Kết quả: Định hình địa chính trị năng lượng tương lai, hướng tới sản xuất hàng triệu tấn hydro vào năm 2030, chuyển mình sang mô hình "điện quốc gia".
Kết Luận: Lặp Lại "Công Thức Đất Hiếm"
Trung Quốc đã lặp lại công thức thành công của đất hiếm: đầu tư sớm, kiểm soát chuỗi giá trị từ nguyên liệu thô đến sản phẩm cuối cùng, và mở rộng quy mô toàn cầu (ưu thế quy mô và chi phí thấp). Sự kết hợp của 5 lĩnh vực này tạo nên một hệ sinh thái năng lượng toàn diện, giúp Bắc Kinh không chỉ đạt mục tiêu tăng trưởng xanh mà còn tái định hình trật tự năng lượng thế giới và khẳng định quyền lực công nghệ trong thế kỷ XXI.
[Trung Quốc đang tìm cách xác lập vị thế độc tôn của mình trong lĩnh vực năng lượng mới tương tự như trong lĩnh vực đất hiếm]
Trong cuộc đua chuyển đổi năng lượng toàn cầu, Trung Quốc đang chứng minh sức mạnh chiến lược không chỉ bằng nguồn đất hiếm mà còn qua năng lượng mới – lĩnh vực được xem là “xương sống” của thế kỷ XXI. Cũng như cách nước này kiểm soát hơn 80% chuỗi cung ứng đất hiếm, Bắc Kinh đang xây dựng vị thế tương tự trong các lĩnh vực năng lượng tái tạo, từ pin lithium-ion, năng lượng mặt trời, gió, xe điện cho đến hydro xanh. Tập hợp năm ưu thế này tạo nên một hệ sinh thái năng lượng toàn diện, nơi Trung Quốc vừa là nhà sản xuất, vừa là người đặt ra tiêu chuẩn công nghệ toàn cầu.
1. Thống trị chuỗi cung ứng Pin Lithium-Ion
Trung Quốc hiện chiếm tới 74% sản lượng pin lithium-ion và gần 85% năng lực chế biến nguyên liệu đầu vào như lithium, cobalt và niken. Ngay từ đầu thập niên 2010, nước này đã đổ vốn nhà nước vào các tập đoàn như CATL, BYD, xây dựng chuỗi cung ứng khép kín từ khai khoáng ở châu Phi đến chế tạo pin hoàn chỉnh trong nước. Cách tiếp cận tích hợp dọc giúp giảm chi phí tới 30% so với Mỹ và EU, đồng thời củng cố vị thế dẫn đầu trong ngành xe điện.
Hệ quả là các nền kinh tế phát triển phải phụ thuộc vào Trung Quốc: châu Âu và Hoa Kỳ nhập hơn 70% linh kiện pin từ nước này. Ngành pin hiện đóng góp khoảng 2% GDP Trung Quốc, trở thành trụ cột của “bộ ba mới” – xe điện, pin, năng lượng mặt trời. Nỗ lực của phương Tây như Đạo luật Giảm Lạm phát chỉ phần nào thu hẹp khoảng cách, nhưng chưa thể đảo ngược thế độc tôn mà Bắc Kinh xây dựng suốt hơn một thập kỷ.
2. Dẫn đầu cuộc đua toàn cầu về năng lượng mặt trời
Hơn 80% công suất tấm pin mặt trời thế giới nằm tại Trung Quốc, từ sản xuất polysilicon đến lắp ráp module. Trợ cấp chính phủ và nhân công giá rẻ giúp nước này hạ giá thành pin mặt trời xuống mức thấp kỷ lục, khiến năng lượng mặt trời trở thành lựa chọn kinh tế nhất cho nhiều quốc gia. Sự thống trị này phản ánh chiến lược tương tự đất hiếm: tập trung công nghệ, kiểm soát chuỗi cung ứng, và mở rộng xuất khẩu.
Đến năm 2025, xuất khẩu sản phẩm năng lượng sạch chiếm khoảng 10% GDP Trung Quốc, với các dự án trải dài từ châu Âu tới Mỹ Latinh. Dù phương Tây áp dụng thuế hoặc cấm nhập khẩu, các doanh nghiệp Trung Quốc vẫn tiên phong trong công nghệ perovskite – thế hệ pin mặt trời hiệu suất cao, giá rẻ. Nhờ đó, Bắc Kinh tiếp tục đặt chuẩn cho năng lượng xanh toàn cầu.
3. Ưu thế trong ngành dfiện gió
Trung Quốc chiếm hơn 65% công suất tua-bin gió thế giới và sở hữu hai nhà sản xuất lớn nhất là Goldwind và MingYang. Ưu thế đến từ năng lực tích hợp chuỗi cung ứng nội địa: thép, nam châm vĩnh cửu từ đất hiếm, và cơ sở hạ tầng lắp đặt nội địa khổng lồ. Bắc Kinh hiện có hơn 400 GW công suất điện gió, phần lớn được sử dụng để thử nghiệm và tối ưu công nghệ trước khi xuất khẩu.
Chiến lược này giúp Trung Quốc xuất khẩu tua-bin ra hơn 40 quốc gia, trong đó có nhiều dự án ngoài khơi ở châu Âu và Đông Nam Á. Dù bị Mỹ áp thuế chống bán phá giá, Trung Quốc vẫn giữ lợi thế quy mô và chi phí thấp, tạo ra “chuỗi cung ứng gió” khép kín. Năng lượng gió, cùng mặt trời và pin, trở thành trụ cột cho mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2060.
4. Thống lĩnh thị trường xe điện
Năm 2025, hơn 60% xe điện toàn cầu được sản xuất tại Trung Quốc. Các hãng như BYD, Geely và NIO không chỉ thống trị nội địa mà còn xuất khẩu mạnh sang châu Âu, tăng tới 70% trong năm qua. Ưu thế đến từ sự kết nối giữa các ngành: pin lithium-ion giá rẻ, mạng lưới sạc khổng lồ, và hỗ trợ chính sách thuế của nhà nước.
Giá thành xe điện tại Trung Quốc thấp hơn 30% so với đối thủ phương Tây, khiến thị trường này trở thành “phòng thí nghiệm công nghệ” cho toàn cầu. Bắc Kinh đang đầu tư mạnh vào pin thể rắn và phần mềm tự lái, nhằm thiết lập tiêu chuẩn cho giao thông xanh thế hệ mới. Nhờ đó, xe điện trở thành biểu tượng của công nghiệp Trung Quốc – vừa thúc đẩy tăng trưởng, vừa khẳng định quyền lực công nghệ.
5. Phát triển Hydro xanh – nguồn năng lượng mới
Trung Quốc đang dẫn đầu về công nghệ và sản lượng hydro xanh – loại năng lượng có thể thay thế nhiên liệu hóa thạch trong các ngành khó khử carbon như thép, hóa chất, và vận tải biển. Với hơn 40% công suất điện phân toàn cầu và các dự án quy mô lớn như nhà máy gió-hydro tại Liêu Ninh, Trung Quốc hướng tới sản xuất hàng triệu tấn hydro vào năm 2030.
Khoản đầu tư hơn 100 tỷ USD cho hydro giúp Bắc Kinh củng cố “chuỗi năng lượng xanh hoàn chỉnh”: mặt trời tạo điện, điện tách nước, hydro làm nhiên liệu. Khi Mỹ vẫn tập trung vào dầu khí và hydrocarbon, Trung Quốc đã chuyển mình sang mô hình “điện quốc gia”, nơi năng lượng điện chiếm hơn một nửa tổng nhu cầu. Hydro xanh không chỉ là chiến lược công nghệ mà còn là công cụ định hình địa chính trị năng lượng tương lai.
Kết Luận
Từ pin đến hydro, Trung Quốc đã lặp lại công thức thành công của đất hiếm: đầu tư sớm, kiểm soát chuỗi giá trị, và mở rộng quy mô toàn cầu. Ưu thế này giúp Bắc Kinh không chỉ đạt mục tiêu tăng trưởng xanh mà còn tái định hình trật tự năng lượng thế giới. Trong bối cảnh các nền kinh tế khác đang nỗ lực giảm phụ thuộc, bài học từ Trung Quốc cho thấy rằng ai làm chủ công nghệ và chuỗi cung ứng năng lượng mới – người đó sẽ nắm chìa khóa của kỷ nguyên hậu carbon.
(Nguồn: Foreign Policy, China New Energy, Bloomberg)
