Công ty Chứng khoán KBSV cho rằng mặt bằng lãi suất huy động đã tiệm cận đỉnh và có thể giảm từ quý 4/2026. Trong bối cảnh đó, tăng trưởng tín dụng năm nay vẫn được kỳ vọng đạt khoảng 15%, dù lợi nhuận ngành ngân hàng tiếp tục chịu sức ép từ chi phí vốn và chất lượng tài
Lãi suất huy động được dự báo hạ nhiệt từ quý 4
KBSV nhận định, căng thẳng thanh khoản trong hệ thống ngân hàng vẫn kéo dài suốt nửa đầu năm 2026 và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Bên cạnh đó, áp lực kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá đã thu hẹp dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ của NHNN so với năm 2025, khiến các ngân hàng thương mại phải đẩy mạnh huy động vốn, kéo mặt bằng lãi suất tăng mạnh trong quý 1.
Tuy nhiên, báo cáo cho rằng lãi suất huy động đã ở vùng đỉnh, nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao trong quý 3 trước khi giảm dần từ đầu quý 4/2026.
KBSV cho rằng lãi suất huy động đã ở vùng đỉnh, nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao trong quý 3 trước khi giảm dần từ đầu quý 4/2026.
Theo KBSV, có ba yếu tố hỗ trợ xu hướng này.
Thứ nhất, diễn biến tích cực của xung đột Mỹ - Iran được kỳ vọng sẽ giảm áp lực lên giá dầu và lạm phát. Theo kịch bản cơ sở, giá dầu trong nửa cuối năm 2026 được dự báo dao động trong khoảng 70-75 USD/thùng. Đồng thời, tỷ giá USD/VND vẫn duy trì ổn định khi tỷ giá liên ngân hàng mới tăng khoảng 8 điểm cơ bản (8 bps) từ đầu năm, tạo thêm dư địa để NHNN hỗ trợ thanh khoản hệ thống.
Thứ hai, giải ngân đầu tư công được kỳ vọng tăng tốc trong những tháng cuối năm nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10%, qua đó đưa lượng vốn lớn từ ngân sách nhà nước quay trở lại hệ thống ngân hàng.
Thứ ba, KBSV cho rằng các chính sách điều hành mới của NHNN nhằm giảm mặt bằng lãi suất và hạ áp lực huy động sẽ phát huy hiệu quả từ quý 3/2026, đồng thời kỳ vọng Chính phủ và NHNN sẽ tiếp tục ban hành thêm các chính sách hỗ trợ tăng trưởng trong nửa cuối năm.
Đối với lãi suất cho vay, KBSV dự báo xu hướng sẽ tương đồng với lãi suất huy động nhưng có độ trễ nhất định do các ngân hàng cần thời gian hấp thụ chi phí vốn tăng trước đó. Tuy nhiên, mức giảm sẽ mang tính chọn lọc, tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên như xuất khẩu, sản xuất công nghiệp và hạ tầng, trong khi các lĩnh vực có rủi ro cao có thể giảm ít hơn.
NHNN liên tiếp ban hành chính sách hỗ trợ thanh khoản
Báo cáo cũng điểm lại một số chính sách đáng chú ý của NHNN trong năm 2026 nhằm giảm áp lực huy động và hỗ trợ tăng trưởng tín dụng.
Theo đó, Thông báo số 117/TB-NHNN ngày 10/4/2026 yêu cầu các ngân hàng thương mại giảm 0,5-1 điểm phần trăm/năm lãi suất tiền gửi kỳ hạn từ 6 tháng trở lên nhằm chấm dứt cạnh tranh lãi suất.
Tiếp đó, Công văn số 3972/NHNN-CSTT ngày 14/5/2026 yêu cầu NHNN khu vực kiểm tra việc thực hiện chủ trương giảm lãi suất tại các chi nhánh ngân hàng thương mại.
Đáng chú ý, Thông tư 25/2026/TT-NHNN, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, tiếp tục duy trì cơ chế tính tỷ lệ dư nợ cho vay trên tiền gửi (LDR) theo Thông tư 08/2026 và nâng trần tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn từ 30% lên 40%, qua đó giảm áp lực huy động vốn của các ngân hàng thương mại.
Tăng trưởng tín dụng được kỳ vọng đạt mục tiêu 15%
Theo KBSV, dù tín dụng bất động sản sẽ được kiểm soát chặt chẽ hơn, tăng trưởng tín dụng toàn ngành năm 2026 vẫn có khả năng đạt tối thiểu 15%, tương ứng mục tiêu của NHNN.
Động lực đầu tiên đến từ việc đầu tư công tiếp tục là động lực tăng trưởng chủ đạo, thúc đẩy nhu cầu vốn trong các lĩnh vực xây lắp, vật liệu xây dựng và logistics.
Bên cạnh đó, hoạt động xuất khẩu được kỳ vọng khởi sắc từ nửa cuối năm, khi dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) phục hồi, đặc biệt ở các ngành công nghệ cao. Theo KBSV, điều này sẽ góp phần gia tăng nhu cầu vốn lưu động và tín dụng thương mại.
Ngoài ra, định hướng điều hành tín dụng của NHNN vẫn theo hướng kiểm soát có chọn lọc đối với bất động sản đầu cơ, trong khi tiếp tục ưu tiên dòng vốn vào nhà ở xã hội, khu công nghiệp, khu chế xuất và các dự án hạ tầng trọng điểm.
KBSV cho rằng tăng trưởng tín dụng sẽ tiếp tục được dẫn dắt bởi nhóm ngân hàng thương mại nhà nước, nhờ lợi thế tài trợ cho các lĩnh vực ưu tiên như sản xuất, xuất khẩu, FDI và hạ tầng. Trong khi đó, nhóm ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc cũng được dự báo tăng trưởng cao nhờ được cấp hạn mức tín dụng thuận lợi hơn.
Về cơ cấu tín dụng, báo cáo dự báo động lực tăng trưởng chủ yếu sẽ đến từ khách hàng doanh nghiệp, còn tín dụng bán lẻ có thể tăng chậm hơn do mặt bằng lãi suất tái định giá cao hơn năm trước và ảnh hưởng từ bất ổn địa chính trị.
NIM chịu áp lực, chất lượng tài sản cần theo dõi
Theo KBSV, biên lãi ròng (NIM) của hệ thống ngân hàng nhiều khả năng giảm nhẹ trong năm 2026 do chi phí vốn (COF) tăng.
Dù lãi suất được dự báo giảm về cuối năm, mặt bằng lãi suất vẫn cao hơn năm 2025. Đồng thời, áp lực thanh khoản khiến các ngân hàng phải tăng huy động qua giấy tờ có giá và thị trường liên ngân hàng - những kênh có chi phí vốn cao hơn.
Ở chiều ngược lại, việc NHNN nâng trần tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn từ ngày 1/7/2026 được kỳ vọng sẽ giúp giảm áp lực huy động vốn kỳ hạn dài, qua đó hạn chế phần nào đà suy giảm NIM.
KBSV cũng cho rằng diễn biến NIM sẽ có sự phân hóa giữa các ngân hàng. Nhóm ngân hàng thương mại nhà nước được dự báo cải thiện NIM nhờ lợi thế chi phí vốn thấp và nguồn tiền gửi Kho bạc Nhà nước, trong khi các ngân hàng quy mô lớn có tỷ lệ CASA cao như Techcombank (TCB), MB (MBB), VPBank (VPB) và HDBank (HDB) cũng có khả năng duy trì NIM ổn định hơn. Ngược lại, các ngân hàng tư nhân quy mô nhỏ và trung bình có thể chịu áp lực lớn hơn.
Bên cạnh đó, KBSV nhận định mặt bằng lãi suất tăng trong giai đoạn đầu năm có thể khiến rủi ro nợ xấu mới gia tăng, nhất là đối với nhóm khách hàng vay lãi suất thả nổi và có năng lực tài chính yếu. Theo đánh giá của KBSV, áp lực lên chất lượng tài sản có thể quay trở lại từ quý 2/2026. Tuy nhiên, rủi ro này vẫn được kỳ vọng nằm trong tầm kiểm soát nhờ tăng trưởng kinh tế ổn định và tiến triển trong tháo gỡ pháp lý cho các dự án bất động sản.
Hoàng Mai - theo Congnghiepnongthon
