Quy hoạch TP.HCM 100 năm: Góc nhìn Sơn

Qui hoạch tphcm 100 năm ý kiến ngô viết nam sơn v.v 

Tại hội thảo "Quy hoạch tổng thể TP.HCM tầm nhìn 100 năm" diễn ra vào đầu tháng 6 năm 2026, các chuyên gia hàng đầu đã cùng thảo luận về Đề cương quy hoạch mới của siêu đô thị TP.HCM sau khi mở rộng không gian liên kết vùng (bao gồm cả Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu).

Trong số đó, các góc nhìn và phản biện của TSKH. KTS Ngô Viết Nam Sơn nhận được rất nhiều sự chú ý từ giới chuyên môn. Ý kiến của ông tập trung vào những từ khóa cốt lõi mang tính chiến lược và dài hạn:

1. Bản chất của Quy hoạch 100 năm: "An dân" và Tránh di dời quy mô lớn

KTS Ngô Viết Nam Sơn nhấn mạnh tầm nhìn trăm năm không thể là những lát cắt ngắn hạn. Một quy hoạch được coi là thành công khi nó mang lại sự ổn định bền vững cho xã hội.

• Ý niệm "An dân": Ông thẳng thắn chỉ ra rằng, chiến lược phát triển đô thị phải đảm bảo làm sao để trong tương lai, thế hệ con cháu không phải gánh chịu những cuộc di dời dân cư với quy mô lên tới hàng triệu người do quy hoạch sai lầm hoặc do tác động của thiên tai.

• Để lại không gian dự trữ: Quy hoạch hôm nay phải chừa lại nguồn lực đất đai và không gian phát triển cho các thế hệ mai sau, thay vì khai thác cạn kiệt toàn bộ quỹ đất trong vài thập niên đầu.

2. Ứng phó với sụt lún và Ngập nước: "Dịch chuyển trọng tâm" lên vùng đất cao

Đứng trước thách thức lớn nhất của TP.HCM hiện nay là biến đổi khí hậu, nước biển dâng và sụt lún nền đất, KTS Ngô Viết Nam Sơn đưa ra khuyến nghị về việc phân bổ lại không gian:

• Hạn chế dồn áp lực xuống vùng trũng: Cần giảm bớt mật độ và áp lực phát triển đô thị tại các khu vực có nguy cơ ngập lụt cao.

• Ưu tiên phát triển hướng Bắc và Tây Bắc: Chiến lược dài hạn nên ưu tiên nhắm về các vùng có cao độ nền tốt, địa hình ổn định như Hóc Môn, Củ Chi và khu vực phía Bắc của thành phố mở rộng để làm động lực phát triển bền vững.

• Khu vực phía Nam là "Kinh tế biển": Các vùng trũng thấp phía Nam (như Nhà Bè, Cần Giờ) cần được định vị rõ ràng thành không gian kinh tế biển, logistics, cảng biển quốc tế chứ không nên đô thị hóa theo kiểu nén dân cư truyền thống.

3. Nâng chỉ tiêu mảng xanh lên gấp hơn 20 lần

Ông chỉ ra một thực tế nhức nhối hiện tại: không gian xanh khu vực nội thành của TP.HCM quá thấp, chỉ đạt khoảng 0,55 m2/đaˆˋu người.

• Với tầm nhìn 100 năm để hướng tới một siêu đô thị toàn cầu đáng sống, chỉ số này bắt buộc phải tăng lên hơn 20 lần. Mảng xanh không chỉ là câu chuyện thẩm mỹ hay thanh lọc không khí, mà đó chính là những "hạ tầng sinh thái" đệm, tạo ra không gian thấm nước tự nhiên, giảm ngập và là quỹ đất dự trữ chiến lược.

4. Cần nền tảng pháp lý cho các mô hình "Chưa có tiền lệ"

TP.HCM đang hướng mạnh đến các mô hình hiện đại như đô thị TOD (phát triển dựa trên định hướng giao thông công cộng), đô thị sân bay, hay khu kinh tế tự do. Tuy nhiên, hệ thống luật pháp hiện hành trên cả nước chưa hoàn toàn tương thích với các mô hình này.

• Tại các cuộc góp ý gần đây cho dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, ông Sơn kiến nghị TP.HCM cần mạnh dạn xin các cơ chế đặc thù để tự chủ xây dựng nền tảng pháp lý riêng cho mình.

• Khi thành phố vận hành thử nghiệm thành công các mô hình chưa có tiền lệ này, đây sẽ là bài học thực tiễn giá trị để nhân rộng ra cả nước.

Tóm lại góc nhìn của các chuyên gia khác tại hội thảo:

Bên cạnh ý kiến của KTS Ngô Viết Nam Sơn, bản quy hoạch 100 năm của TP.HCM (với mô hình vận hành 5-5-10: 5 cực động lực, 5 trục chiến lược, 10 vùng quản trị) còn nhận được nhiều đóng góp quan trọng khác:

• TS. Trần Du Lịch: Nhấn mạnh việc thành phố cần một hệ thống phân cấp, phân quyền toàn diện qua Luật Đô thị đặc biệt để cởi trói các nút thắt thể chế, chuyển từ tư duy "tiêu tiền ngân sách" sang "tạo ra ngân sách".

• Đại diện đơn vị tư vấn (VIUP & BCG): Định vị mục tiêu đầy tham vọng đến năm 2050, quy mô kinh tế của siêu đô thị TP.HCM mở rộng đạt 800 tỷ USD và thu nhập bình quân đầu người tiệm cận mốc 75.000 USD (năm 2045) và 100.000 USD (năm 2075), lấy kinh tế số và hạ tầng đa tầng (metro, không gian ngầm) làm xương sống.