Đợt nắng nóng mới, đợt thứ năm tại châu Âu kể từ tháng 5, đang phủ rộng khắp châu lục, đẩy nhiệt độ lên 40°C và làm gia tăng nguy cơ cháy rừng tại nhiều khu vực.
Người dân xếp hàng chờ vào khu vực tắm trên sông Marne tại Joinville-le-Pont (Pháp), điểm tắm công cộng được mở cửa trở lại sau nhiều thập kỷ. Ảnh: Hữu Chiến - PV TTXVN tại Pháp
Một đợt nắng nóng dữ dội khác được dự báo sẽ quét qua phần lớn châu Âu trong tuần này, khi một vùng áp cao rộng lớn - thường được gọi là "vòm nhiệt" - tăng cường trên lục địa. Các nhà khí tượng cảnh báo nhiệt độ tăng nhanh trong khi đất đai vẫn khô kiệt sau nhiều tuần hạn hán có thể khiến nguy cơ cháy rừng nghiêm trọng hơn.
Đây sẽ là đợt nắng nóng thứ năm tại châu Âu kể từ tháng 5. Nhiệt độ cực đoan trước tiên được dự báo tại Pháp, Tây Ban Nha và Italy, sau đó dịch chuyển về Trung Âu, nơi Đức, Ba Lan và Cộng hòa Czech có thể ghi nhận những mức nhiệt cao nhất.
Hệ thống Thông tin Cháy rừng châu Âu cho biết nhiều khu vực ở miền nam Anh, tây bắc Pháp và dải đất từ dãy Alps đến vùng Balkan sẽ duy trì tình trạng nguy cơ cháy rừng "rất cực đoan", mức cảnh báo cao nhất, ít nhất đến giữa tuần. Nhiều khu vực khác, trong đó có phần lớn bán đảo Iberia, miền trung và miền nam nước Pháp cùng một số vùng phía tây Balkan, cũng đang đối mặt với nguy cơ cháy rừng ở mức cực đoan.
Đợt nắng nóng này còn trùng với hiện tượng nhật thực toàn phần sẽ đi qua Greenland, Iceland và một phần Tây Ban Nha vào ngày 12/8. Cơ quan khí tượng Tây Ban Nha AEMET cảnh báo ngày này có thể đồng thời chứng kiến nhiệt độ rất cao và nguy cơ cháy rừng ở mức rất cao hoặc cực đoan.
Nhiều nơi vượt 40 độ C
Hàng loạt cảnh báo nhiệt độ cao đã được ban hành trên khắp Tây Âu, Trung Âu và Nam Âu. Mức cảnh báo đỏ hiện áp dụng tại nhiều khu vực miền tây và miền nam Italy cũng như miền tây Croatia.
Tại Italy, nắng nóng đã kéo dài từ giữa tuần trước. Bộ Y tế nước này đã đặt toàn bộ 27 thành phố nằm trong hệ thống giám sát nhiệt độ dưới cảnh báo đỏ. Cơ quan khí tượng Không quân Italy dự báo nhiều vùng, trong đó có Sardinia, Tuscany, Umbria, Lazio, Campania, Puglia, Basilicata, Calabria và Sicily, sẽ đạt khoảng 40 độ C, và mức nhiệt cực đoan này còn tiếp diễn trong phần lớn tuần.
Tại Pháp, cơ quan khí tượng Météo-France cho biết đợt nắng nóng mới bắt đầu từ thứ Ba. Từ thứ Tư đến thứ Sáu, nhiệt độ tại phần lớn đất nước có thể đạt 35 độ C, trong khi một số địa phương có thể tiến sát 40 độ C. Nhiệt độ tăng cao sẽ tiếp tục làm đất khô hơn và khiến thảm thực vật dễ bắt lửa.
Tây Ban Nha được dự báo còn nóng hơn. Nhiệt độ ở nhiều nơi sẽ vượt 35 độ C, trong khi miền nam nước này có thể chạm 42 độ C vào thứ Tư. Dù bầu trời chủ yếu quang đãng hoặc ít mây, nguy cơ cháy rừng được dự báo tăng lên mức rất cao hoặc cực đoan.
Ngay cả Anh, nơi khí hậu vốn ôn hòa hơn, cũng không tránh khỏi đợt nóng. Cơ quan Khí tượng Anh dự báo nhiệt độ bắt đầu tăng từ thứ Ba và có thể đạt 36 độ C tại một số khu vực miền đông và đông nam vào thứ Năm. Nếu điều này xảy ra, đây sẽ là tháng thứ tư liên tiếp nước Anh ghi nhận nhiệt độ từ 35 độ C trở lên.
Châu Âu đang nóng lên nhanh hơn
Các nhà khoa học lưu ý rằng cần những nghiên cứu riêng để xác định mức độ ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đối với từng đợt nắng nóng cụ thể. Tuy nhiên, họ thống nhất rằng các đợt nắng nóng trên thế giới đang trở nên nóng hơn, kéo dài hơn và xuất hiện thường xuyên hơn, trong khi châu Âu là lục địa ấm lên nhanh nhất.
Năm 2025, gần như toàn bộ châu Âu có nhiệt độ cao hơn mức trung bình. Các nhà nghiên cứu ước tính những năm gần đây, mỗi năm có hàng chục nghìn người tại châu Âu tử vong do các bệnh liên quan đến nắng nóng.
Một vấn đề khác là nhiều ngôi nhà, trường học và cơ sở kinh doanh ở châu Âu được xây dựng cho khí hậu mát mẻ trước đây. Tại Anh, nhiều công trình thậm chí được thiết kế để giữ nhiệt, khiến việc chống chọi với các đợt nắng nóng trở nên khó khăn hơn.
Điều hòa nhiệt độ cũng không phải giải pháp dễ dàng. Ở Pháp, việc lắp đặt điều hòa đã trở thành chủ đề gây tranh luận chính trị, trong khi tại Anh, giá năng lượng cao khiến nhiều gia đình không muốn sử dụng.
Ngay cả tại các thành phố Địa Trung Hải vốn quen với khí hậu nóng, nhiều công trình mới cũng được xây dựng theo kiểu dễ giữ nhiệt hơn so với kiến trúc truyền thống có sân trong, cửa chớp dày và tường đá sáng màu giúp làm mát tự nhiên.
Làm gì để tránh sốc nhiệt?
Các chuyên gia khuyến cáo việc quan trọng nhất trong những ngày nhiệt độ cực đoan là giữ cơ thể mát và uống đủ nước. Ban ngày nên che các cửa sổ, đặc biệt là những cửa đón nắng chiều, bằng rèm dày hoặc vải tối màu; ban đêm mở cửa sổ và dùng quạt để lưu thông không khí.
Có thể làm mát cơ thể bằng cách xịt nước mát lên da, lau trán bằng khăn ẩm hoặc tắm nước mát. Khi phải ra ngoài, nên mang theo nước lạnh, hạn chế vận động mạnh dưới nắng. Nhiều thành phố châu Âu cũng đã xây dựng các điểm tránh nóng công cộng, cung cấp nước uống và không gian điều hòa.
Các chuyên gia đặc biệt lưu ý những dấu hiệu của sốc nhiệt như chóng mặt, tim đập nhanh, buồn nôn, đau đầu hoặc ngất xỉu. Khi xuất hiện các triệu chứng này, cần nhanh chóng đưa người bệnh vào nơi mát và tìm kiếm hỗ trợ y tế nếu tình trạng không cải thiện.
