Kể từ tháng 5 năm 2025, nhà bình luận Thomas L. Friedman của tờ The New York Times đã đưa ra những phân tích và nhận định đầy lo ngại về tình hình nước Mỹ, tập trung vào sự tụt hậu về công nghệ so với Trung Quốc, những tác động tiêu cực của chính quyền Trump đối với các trụ cột của quốc gia, và sự rạn nứt trong các liên minh đối ngoại quan trọng.
Dưới đây là tổng hợp các quan điểm chính của ông dựa trên những bài bình luận và phỏng vấn gần đây:
1. "Choáng ngợp và Lo ngại" về Cuộc đua Công nghệ với Trung Quốc
Trong một bài viết đáng chú ý vào cuối tháng 5 năm 2025, Friedman kể lại trải nghiệm của ông tại Thượng Hải, nơi ông phải lựa chọn giữa việc thăm "Tomorrowland" (Vùng đất Tương lai) ở Disneyland và một "Tomorrowland thực sự": khu nghiên cứu khổng lồ của Huawei. Ông đã chọn Huawei và rời đi với cảm giác "vừa choáng ngợp vừa lo ngại".
* Tốc độ của Trung Quốc: Friedman mô tả khu phức hợp của Huawei, được xây dựng chỉ trong ba năm cho 35.000 kỹ sư, là một hệ sinh thái toàn diện nhằm thúc đẩy sáng tạo. Ông đối chiếu điều này với tốc độ phát triển cơ sở hạ tầng chậm chạp của Mỹ, ví dụ như việc Mỹ chỉ vận hành được 214 trạm sạc xe điện vào cuối năm 2023 dù đã phân bổ ngân sách từ năm 2021, trong khi Huawei đã lắp đặt 100.000 trạm chỉ trong năm 2024.
* Sự tương phản trong ưu tiên quốc gia: Ông chỉ ra sự trái ngược cay đắng: trong khi Trung Quốc đang tăng tốc "công nghiệp hóa bằng trí tuệ nhân tạo (AI)", thì chính trường Mỹ lại sa lầy vào các cuộc tranh cãi văn hóa, chẳng hạn như về giới tính trong thể thao.
* Thông điệp cốt lõi: Friedman kết luận một cách bi quan rằng: "Tôi vừa thấy tương lai – nhưng không phải ở Mỹ." Ông cho rằng Bắc Kinh đang gửi đi một thông điệp rõ ràng rằng họ không sợ các lệnh trừng phạt và đang tự chủ về công nghệ với một tốc độ đáng kinh ngạc.
2. Chỉ trích Chính quyền Trump và "Cuộc chiến chống lại tri thức"
Các bài viết trong tháng 4 và đầu tháng 6 năm 2025 cho thấy sự lo lắng sâu sắc của Friedman về tác động của chính quyền Donald Trump lên nền tảng của nước Mỹ.
* "Cuộc chiến chống lại tri thức": Trong một bài bình luận ngày 4 tháng 6, Friedman cho rằng chính quyền Trump dường như có ý định "tháo dỡ các hệ thống giáo dục và nghiên cứu đã đưa Hoa Kỳ trở thành quốc gia dẫn đầu thế giới". Ông lo ngại về một "cuộc chiến chống lại tri thức" đang làm suy yếu lợi thế cạnh tranh cốt lõi của Mỹ.
* Thiếu tầm nhìn cho tương lai: Trong một bài viết vào tháng 4 năm 2025, ông gọi chính quyền Trump là một "trò hề tàn nhẫn" và bày tỏ: "Tôi chưa bao giờ lo sợ cho tương lai của đất nước mình như thế." Ông lập luận rằng Trump không có một kế hoạch hay tầm nhìn nào để đưa nước Mỹ thích ứng với thế kỷ 21, mà chỉ tập trung vào việc trả thù và các chính sách dựa trên hệ tư tưởng lỗi thời, như cố gắng phục hồi ngành than thay vì đầu tư mạnh mẽ vào các công việc sản xuất xanh.
3. Rạn nứt trong các Liên minh Chủ chốt: Trường hợp Israel
Trong các cuộc phỏng vấn trên đài PBS vào ngày 14 tháng 5 năm 2025, Friedman đã đưa ra một tuyên bố mạnh mẽ và khác thường về mối quan hệ Mỹ-Israel.
* Đồng minh không còn là đồng minh: Ông thẳng thắn nói rằng "chính phủ Israel theo chủ nghĩa siêu dân tộc này không phải là đồng minh của Mỹ."
* Xung đột lợi ích: Theo Friedman, chính phủ Israel hiện tại đã đặt việc sáp nhập Bờ Tây lên trên ưu tiên hòa bình với các nước Ả Rập xung quanh. Ông cho rằng điều này là một "mối đe dọa đối với lợi ích của Hoa Kỳ" trong việc duy trì trật tự và ổn định khu vực.
* Dấu hiệu rạn nứt: Ông chỉ ra rằng việc Tổng thống Trump trong chuyến công du Trung Đông đã bỏ qua Israel là một dấu hiệu cho thấy mối quan hệ đồng minh này đang "sứt mẻ một cách không ngạc nhiên".
Tóm lại, kể từ tháng 5 năm 2025, giọng văn của Thomas Friedman về nước Mỹ thể hiện sự báo động sâu sắc. Ông nhìn nhận một nước Mỹ đang bị phân tâm bởi các cuộc chiến chính trị nội bộ và một chính quyền làm suy yếu các nền tảng khoa học và giáo dục, trong khi đối thủ cạnh tranh chiến lược là Trung Quốc đang bứt phá mạnh mẽ để định hình tương lai. Đồng thời, các mối quan hệ đồng minh lâu đời của Mỹ cũng đang chịu áp lực và có nguy cơ đổ vỡ.
