Tiến sĩ Trần Quang Thắng nhận định, với lợi thế cửa ngõ ASEAN và hạ tầng liên vùng, Tây Ninh đủ điều kiện trở thành trung tâm kinh tế - thương mại - logistics chiến lược của khu vực phía Nam.
Năm 2025, tình hình kinh tế - xã hội tỉnh Tây Ninh có nhiều chuyển biến tích cực trên hầu hết lĩnh vực. Tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 9,52%, đứng thứ 2 vùng Đông Nam Bộ và xếp thứ 8 cả nước. Kết quả này là tiền đề quan trọng cho phục hồi, phát triển trong năm 2026.
Theo chuyên gia kinh tế, Tây Ninh có vị trí thuận lợi để vươn lên trở thành trung tâm logistics, kết nối các địa phương với các nước trong khu vực ASEAN.
Vị trí chiến lược phía Nam
Trao đổi với phóng viên Dân trí, chuyên gia kinh tế Trần Quang Thắng cho rằng, Tây Ninh có đủ điều kiện trở thành trung tâm kinh tế - thương mại - logistics chiến lược của khu vực phía Nam và cả nước. Tỉnh có 369km đường biên giới giáp Campuchia, giữ vai trò cửa ngõ ASEAN, là điểm trung chuyển quan trọng giữa Việt Nam - Campuchia - ASEAN.
Tây Ninh có hệ thống cửa khẩu quốc tế như Xa Mát, Mộc Bài, Tân Nam, Bình Hiệp; hạ tầng giao thông liên vùng được kết nối với cao tốc TPHCM - Mộc Bài, Vành đai 3, Vành đai 4, các tuyến ĐT827E, ĐT789B, đường động lực Đức Hòa… qua đó tăng cường liên kết với TPHCM, Đồng Tháp và các tỉnh lân cận.
Dự án Vành đai 3 TPHCM qua địa phận tỉnh Tây Ninh (Ảnh: An Huy).
Bên cạnh đó, tỉnh có quỹ đất công nghiệp lớn với nhiều khu, cụm công nghiệp và khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài, Xa Mát; được định hướng phát triển mạnh công nghiệp - logistics - kinh tế cửa khẩu trong thời gian tới.
Theo ông Thắng, Tây Ninh cần tổ chức, khai thác theo tư duy mạng lưới thay vì từng dự án riêng lẻ, lấy cao tốc TPHCM - Mộc Bài làm trục xương sống. Đầu mối phía Nam kết nối với Vành đai 3, Vành đai 4, cảng Cái Mép - Thị Vải thông qua TPHCM để thu hút luồng hàng xuất khẩu; đầu mối phía Bắc gắn với Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài, hình thành tuyến liên hoàn “cảng biển - đô thị - công nghiệp - cửa khẩu”.
Tây Ninh định hướng phát triển theo cụm, tránh tự phát; phân định rõ vai trò từng cửa khẩu, hạn chế trùng lắp; tổ chức mạng lưới giao thông thông minh nội tỉnh hỗ trợ cửa khẩu và cao tốc; phát triển trung tâm logistics và khu công nghiệp theo mô hình cụm để phát huy lợi thế cạnh tranh; xây dựng cơ chế quản trị thống nhất, bảo đảm liên vùng, liên ngành, gắn với phát triển bền vững và nâng cao chất lượng sống.
Các lĩnh vực tỉnh cần ưu tiên gồm logistics và trung chuyển hàng hóa quốc tế, với trung tâm logistics quốc tế tại Mộc Bài, Xa Mát; cảng cạn (ICD), kho bãi, logistics lạnh, dịch vụ hải quan, tài chính - bảo hiểm; trung chuyển hàng ASEAN. Cao tốc TPHCM - Mộc Bài, Vành đai 3, Vành đai 4 tạo thuận lợi cho logistics liên vùng.
“Công nghiệp chế biến - chế tạo và công nghiệp hỗ trợ; nông nghiệp công nghệ cao gắn với xuất khẩu; kinh tế cửa khẩu và thương mại biên giới; du lịch quốc tế và du lịch biên giới; đô thị - dịch vụ phát triển gắn với hành lang kinh tế nhờ hình thành các trục giao thông lớn”, ông Trần Quang Thắng hiến kế.
Đường Hồ Chí Minh là dự án giao thông trọng điểm quốc gia qua địa phận tỉnh Tây Ninh sắp hoàn thành (Ảnh: An Huy)
Theo vị chuyên gia, Tây Ninh sẽ không còn là vùng ngoại vi mà trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thông - kinh tế Đông Nam Bộ. Việc kết nối xuyên Á qua Campuchia - Thái Lan sẽ giúp Tây Ninh vươn ra thị trường quốc tế, đặc biệt trong lĩnh vực xuất nhập khẩu và du lịch.
Với sự bứt phá mạnh mẽ về hạ tầng giao thông, Tây Ninh đang từng bước định hình vai trò như một “sân sau chiến lược” của TPHCM, có thể vươn lên thành trung tâm công nghiệp, kho bãi - logistics độc lập, giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn vùng Đông Nam Bộ. Điều kiện cần là hạ tầng, điều kiện đủ là chính sách thu hút đầu tư, quy hoạch thông minh và phát triển nguồn nhân lực.
Tăng trưởng kinh tế 10-10,5%
UBND tỉnh Tây Ninh cho biết, năm 2026 là năm đầu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030 sau khi sắp xếp đơn vị hành chính 2 cấp, mở ra không gian phát triển mới và yêu cầu cao hơn về chất lượng điều hành.
Trên cơ sở đó, tỉnh xác định phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế địa kinh tế để tăng tốc phát triển nhanh, bền vững; triển khai hiệu quả quy hoạch tỉnh sau điều chỉnh; tạo đột phá về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đối ngoại và hội nhập quốc tế. Đồng thời, đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao chất lượng tăng trưởng, sức cạnh tranh; tập trung thực hiện các công trình trọng điểm, khâu đột phá, trục động lực nhằm hình thành không gian phát triển mới.
Năm 2026, Tây Ninh phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 10-10,5%; thu nhập bình quân đầu người 69,2 triệu đồng; tổng thu ngân sách nhà nước 54.956 tỷ đồng; tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế trên 95,7%.
Đường tỉnh 823D được Tây Ninh đầu tư hơn 4.800 tỷ đồng đi qua Khu công nghiệp Nam Thuận Đức Hòa Đông (Ảnh: An Huy).
Trong từng lĩnh vực, tỉnh tiếp tục phát triển nông nghiệp theo hướng ổn định, bền vững, chuyển từ tư duy sản xuất sang kinh tế nông nghiệp. Ở lĩnh vực công nghiệp, địa phương tập trung tái cơ cấu, thu hút công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp bán dẫn, công nghiệp hỗ trợ. Tốc độ tăng trưởng ngành công nghiệp và xây dựng năm 2026 ước đạt 13,5-14%, riêng công nghiệp phấn đấu đạt 13,89%. Tỉnh cũng đặt mục tiêu có thêm các khu, cụm công nghiệp hoàn thiện cơ sở pháp lý để đi vào hoạt động, tiếp nhận đầu tư.
Song song đó, Tây Ninh nâng cao hiệu quả xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp thâm nhập thị trường mới, nhất là các thị trường khó tính; chú trọng xây dựng nhãn hiệu, thương hiệu sản phẩm, mở rộng đầu ra bền vững.
Về hạ tầng, Tây Ninh huy động nguồn lực đầu tư kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, ưu tiên các công trình trọng điểm, khâu đột phá về giao thông, điện, nước, đô thị, văn hóa - xã hội.
Nhiều tuyến đường trục động lực được triển khai như: Bình Dương - Tây Ninh - Long An; Vành đai 4 TPHCM; TPHCM - Long An - Tiền Giang (ĐT827E); Tân An - Bình Hiệp; Đức Hòa; cao tốc TPHCM - Mộc Bài; Gò Dầu - Xa Mát… Cùng với đó, Tây Ninh từng bước nhựa hóa các tuyến đường chính đến trung tâm xã, ưu tiên khu vực biên giới, vùng truyền thống cách mạng, vùng khó khăn.
Tỉnh cũng tăng cường quản lý chất lượng đô thị, lập lại trật tự quản lý đất đai, phát triển đô thị theo hướng bền vững, sinh thái, thông minh, có bản sắc riêng.
Về môi trường đầu tư, Tây Ninh phấn đấu duy trì chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2026 ở nhóm dẫn đầu cả nước; đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số nhằm nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh.
Cùng với phát triển kinh tế, địa phương chú trọng bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần và sức khỏe người dân; tiếp tục đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Tuyến Vành đai 3 TPHCM qua địa phận tỉnh Tây Ninh (Đồ họa: An Huy).
An Huy- Theo Dân Trí
