Phản ứng của Mỹ trước các động thái của Trung Quốc xoay quanh đất hiếm chủ yếu là thông qua Chiến lược tinh luyện đất hiếm của Mỹ (RERAS). Mục tiêu chính của chiến lược này là giúp Mỹ đạt được sự tự chủ hoàn toàn về chuỗi cung ứng đất hiếm trước năm 2030, chấm dứt sự phụ thuộc vào Trung Quốc.
Các Giải Pháp Trọng Tâm
Chiến lược RERAS tập trung vào sáu giải pháp chính:
* Đầu tư và Phát triển Cơ sở Hạ tầng: Mỹ đang đầu tư mạnh vào các dự án tinh luyện đất hiếm tại nhiều bang như California, Texas, Utah, Wyoming và Colorado để xây dựng năng lực sản xuất trong nước.
* Áp Dụng Công Nghệ Mới: Thay vì các quy trình truyền thống mất nhiều tháng, Mỹ đang nghiên cứu và triển khai các công nghệ tinh luyện tiên tiến như trao đổi ion, trích ly sinh học (bioleaching) và điện phân muối nóng chảy (molten salt electrolysis), giúp rút ngắn thời gian xử lý xuống chỉ còn vài ngày.
* Cải Cách Pháp Lý: Để đẩy nhanh quá trình, chính phủ Mỹ dự kiến cắt giảm 60% thời gian cấp phép và thiết lập "Hành lang Khai khoáng Ưu tiên Quốc gia" nhằm loại bỏ các rào cản hành chính.
* Hỗ Trợ Tài Chính: Chiến lược bao gồm việc thành lập Quỹ 25 tỷ USD và áp dụng chính sách miễn thuế 10 năm cho các dự án đáp ứng tiêu chuẩn môi trường.
* Liên Minh Quốc Tế: Mỹ đang tìm cách hợp tác với các quốc gia đồng minh như Úc, Canada và Việt Nam để hình thành một "Mạng lưới tinh luyện đồng minh" nhằm đa dạng hóa nguồn cung và chuỗi sản xuất.
* Đào Tạo Nhân Lực: Để đảm bảo có đủ nhân lực chuyên môn, Mỹ sẽ thành lập Học viện NARET với mục tiêu đào tạo 5.000 kỹ sư và chuyên gia đến năm 2027.
Kết Quả và Tầm Quan Trọng
* Kết Quả Kỳ Vọng: Mỹ kỳ vọng đến năm 2027 sẽ tự tinh luyện được 50% nhu cầu đất hiếm trong nước và đạt được sự tự chủ hoàn toàn vào năm 2030.
* Tầm Quan Trọng: Đất hiếm là một vật liệu quan trọng cho công nghệ, năng lượng tái tạo và quốc phòng. Việc thực hiện thành công chiến lược RERAS được xem là yếu tố then chốt để giúp Mỹ khôi phục vị thế công nghiệp toàn cầu, đảm bảo an ninh kinh tế, năng lượng và chiến lược quốc gia.
Có thể thấy, phản ứng của Mỹ không chỉ là những lời nói mà đã được cụ thể hóa bằng một chiến lược toàn diện, tập trung vào việc tự lực cánh sinh và xây dựng một chuỗi cung ứng bền vững, độc lập với Trung Quốc.
Mỹ phản công “đòn đất hiếm” của Trung Quốc.
Các bạn cần biết điều này đầu tiên hết: năm 2024, Mỹ đã nhập khẩu khoảng 151 triệu USD đất hiếm thành phẩm, 1 số tiền vô cùng nhỏ.
Những tuyên bố cứng rắn mới của Tổng thống Donald Trump về việc tái khởi động cuộc chiến thương mại với Trung Quốc chỉ là bước mở đầu trong phản ứng của Washington trước “đòn quyền lực đất hiếm” của Bắc Kinh. Ông Trump khẳng định nước Mỹ cần đảo ngược chính sách siết khai khoáng từ thời Clinton, vốn khiến Hoa Kỳ phụ thuộc vào nguồn cung của Trung Quốc.
Bắc Kinh hiện hạn chế xuất khẩu đất hiếm, pin, chip và vật liệu công nghệ cao, đe dọa toàn bộ chuỗi cung ứng toàn cầu. Ông Trump gọi đó là “mối đe dọa bóp nghẹt kinh tế thế giới” — và thực tế, Trung Quốc chỉ có quyền lực này vì Mỹ tự trói tay mình.
Hoa Kỳ từng dẫn đầu thế giới về khai khoáng trong thập niên 1990, nhưng nay bị kìm hãm bởi hàng lớp thủ tục và rào cản môi trường cực đoan. Trong khi đó, Trung Quốc khai thác bừa bãi, gây tổn hại môi trường toàn cầu nhiều hơn.
Theo Ủy ban Thúc đẩy Thịnh vượng (Committee To Unleash Prosperity), nước Mỹ sở hữu nguồn khoáng sản trị giá 12 nghìn tỷ USD, bao gồm hàng trăm tỷ USD đất hiếm tại Colorado, Montana, Dakotas, Utah, cùng hai mỏ khổng lồ ở Wyoming và Texas – được xem là trụ cột tương lai của chuỗi cung ứng công nghệ Mỹ.
Chiến lược tinh luyện đất hiếm của Mỹ (RERAS)
Mục tiêu:
Tự chủ hoàn toàn chuỗi tinh luyện đất hiếm trước năm 2030, chấm dứt lệ thuộc Trung Quốc.
Giải pháp trọng tâm:
1. Đầu tư nhanh các dự án tinh luyện ở California, Texas, Utah, Wyoming, Colorado.
2. Áp dụng công nghệ tinh luyện mới (ion exchange, bioleaching, molten salt electrolysis) – rút ngắn quy trình từ vài tháng xuống vài ngày.
3. Cải cách pháp lý, cắt 60% thời gian cấp phép, lập “Hành lang Khai khoáng Ưu tiên Quốc gia.”
4. Hỗ trợ tài chính – thuế khóa: Quỹ 25 tỷ USD, miễn thuế 10 năm cho dự án đạt chuẩn môi trường.
5. Liên minh quốc tế với Úc, Canada, Việt Nam (??? không có cũng không sao) hình thành “Mạng lưới tinh luyện đồng minh.”
6. Đào tạo kỹ sư chuyên ngành, thành lập Học viện NARET, huấn luyện 5.000 nhân lực đến năm 2027.
Kết quả kỳ vọng:
• 2027: Mỹ tự tinh luyện 50% nhu cầu trong nước.
• 2030: Hoàn toàn tự chủ chuỗi cung ứng đất hiếm, cắt đứt phụ thuộc Trung Quốc.
Tầm quan trọng:
Đất hiếm là nền tảng của công nghệ, năng lượng và quốc phòng. Nếu triển khai đúng hướng, RERAS sẽ giúp Mỹ khôi phục vị thế công nghiệp toàn cầu, bảo đảm an ninh kinh tế – năng lượng – chiến lược quốc gia trong nhiều thập kỷ tới.
