Là quốc gia có diện tích khiêm tốn song tầm ảnh hưởng của Israel đến ngành công nghiệp chip thế giới lại không hề nhỏ bé.
Israel là một nguồn cung nhân tài kỹ thuật quan trọng, nơi tập trung của các nhà sản xuất chip hàng đầu và là mảnh đất màu mỡ cho các startup bán dẫn mà những công ty lớn muốn thâu tóm.
Trung tâm thiết kế của Intel tại Haifa, Israel năm 2007. (Ảnh: Bloomberg)
Intel đã có mặt tại Israel được 50 năm và duy trì mạng lưới cơ sở thiết kế, sản xuất trên toàn quốc. Nvidia, nhà sản xuất chip dùng trong các hệ thống AI, cũng hiện diện tại đây. Apple thiết kế một số silicon ở Israel với sự hỗ trợ của kỹ sư địa phương Johny Srouji. Amazon và Microsoft đặt các trung tâm thiết kế chip ở nước này.
Israel còn là một trong số ít địa điểm bên ngoài Đông Á sản xuất chip tiên tiến. Dù vậy, xung đột giữa Israel và Hamas – khiến hàng trăm người thiệt mạng trong tuần đầu – đe dọa làm phức tạp chuỗi cung ứng chip.
Intel thành lập cơ sở đầu tiên tại Haifa, Israel năm 1974 chỉ sau 6 năm thành lập. Đây là trung tâm nghiên cứu và thiết kế quan trọng của hãng, giúp thúc đẩy sự thống trị chip máy tính của Intel trong hàng thập kỷ. Năm 2003, khi laptop bắt đầu phổ biến, công ty Mỹ giới thiệu dòng chip tiết kiệm điện năng mới trang bị Wi-Fi dựa trên thiết kế do các kỹ sư Haifa đề xuất. Nhóm đặt tên dự án là Banias, theo tên một con suối gần cao nguyên Golan. Về sau, sản phẩm mang tên Centrino và Pentinum M.
Sở dĩ Intel chọn Haifa là do gần với Viện công nghệ Technion – Israel, nơi đào tạo nhiều kỹ sư và nhà khoa học hàng đầu khu vực, bao gồm Srouji. Intel tuyển dụng khoảng 12.800 người tại nhiều địa điểm trên khắp Israel. Công việc của họ liên quan đến cả xe tự lái, AI.
Ngoài Haifa, một cơ sở sản xuất lớn khác là nhà máy chip ở Kiryat Gat. Kiryat Gat nằm ở phía tây nam Jerusalem, cách biên giới Gaza 30 phút lái xe. Thành phố cảng Haifa cách biên giới với Lebanon 40 phút lái xe.
Xung đột giữa Israel và Hamas làm đảo lộn cuộc sống của người dân. Trong số những người Israel bị Hamas bắt cóc có Avinatan Or, kỹ sư của Nvidia. Nvidia đã phải hủy một hội thảo AI dự kiến tổ chức ngày 15/10 tại Tel Aviv.
Nhiều công ty cho biết nhân viên của họ nằm trong danh sách quân nhân dự bị, ảnh hưởng lớn đến công việc. Intel từ chối bình luận về hoạt động của nhân viên tại Israel và cho biết đang theo dõi tình hình để có biện pháp bảo vệ, hỗ trợ người lao động.
(Theo Bloomberg)
