Hơn 3,3 triệu tỷ đồng mắc kẹt ở 4.500 dự án, khơi thông có thể kéo giảm giá nhà

Khoảng 4.500 dự án bất động sản trên cả nước gặp vướng mắc pháp lý, khiến hơn 3,3 triệu tỷ đồng nguồn lực bị "đóng băng". Việc sớm tháo gỡ các dự án này có thể giúp tăng nguồn cung và góp phần kéo giảm giá nhà.

Hơn 3,3 triệu tỷ đồng mắc kẹt ở 4.500 dự án bất động sản

Tại hội thảo “Mở khóa tăng trưởng - Động lực từ kinh tế tư nhân” do Báo Thanh Niên tổ chức chiều 8/6, bà Hoàng Thu Hằng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), cho biết dòng vốn “chảy” vào bất động sản đang rất lớn. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là làm sao để lưu thông dòng vốn đó hiệu quả.

Theo bà Hằng, một bất cập lớn của thị trường là sự lệch pha cung - cầu kéo dài. Phân khúc nhà ở cao cấp vẫn chiếm tỷ trọng lớn, trong khi nhu cầu ở thực của người dân rất lớn nhưng lại khó tiếp cận.

“Theo thống kê của Ban chỉ đạo 751 về rà soát, tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, cả nước có khoảng 4.500 dự án bất động sản gặp vướng mắc, với tổng nguồn vốn bị đọng khoảng hơn 3,3 triệu tỷ đồng. Đến nay, các cơ quan chức năng đã tháo gỡ khó khăn cho hơn 1.000 dự án, qua đó khơi thông khoảng hơn 800.000 tỷ đồng”, bà Hằng cho biết.

Theo bà, việc khơi thông các dự án bị ách tắc nhiều năm sẽ giúp bổ sung nguồn cung cho thị trường, góp phần kéo giảm giá nhà và nâng cao khả năng tiếp cận nhà ở của người dân.

Trong khi đó, ông Đào Văn Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo, thống kê - ổn định tiền tệ tài chính (Ngân hàng Nhà nước) thông tin, tỷ lệ tín dụng trên GDP của Việt Nam hiện thuộc nhóm cao nhất thế giới trong số các nền kinh tế đang phát triển.

Tuy nhiên, thị trường vốn vẫn chưa phát triển tương xứng, khiến gánh nặng cung ứng vốn cho nền kinh tế chủ yếu dồn lên hệ thống ngân hàng.

Các chuyên gia chia sẻ tại hội thảo “Mở khóa tăng trưởng - Động lực từ kinh tế tư nhân” chiều 8/6. Ảnh: Nguyễn Lê

Ông Hà cho hay, đến cuối năm 2025, quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp đạt khoảng 1,2 triệu tỷ đồng, tương đương 9% GDP; vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt khoảng 10 triệu tỷ đồng, bằng 78% GDP. Các con số này cho thấy nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế hiện vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng.

GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học kinh tế Việt Nam, cho rằng dòng tiền vào bất động sản không đáng lo nếu được đưa vào thị trường, tiêu dùng và quay trở lại đóng góp cho GDP. Điều đáng lo là đầu tư quá mức khiến sản phẩm không tiêu thụ được, hình thành tồn kho bất động sản. Nếu tổng tồn kho lớn, thị trường sẽ đối mặt nguy cơ mất cân đối.

Ông Cường lưu ý, tồn kho trên 30% là dấu hiệu đáng cảnh báo. “Dòng vốn đổ vào bất động sản nhiều hay ít không phải vấn đề. Đây là yếu tố thúc đẩy tăng trưởng, nhưng cần được kiểm soát để tránh đình trệ, khủng hoảng nguồn vốn”, ông Cường nói.

Gỡ nút thắt pháp lý, kỳ vọng hạ nhiệt giá nhà

Ông Võ Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), nhìn nhận các dự án bất động sản chậm triển khai, các quỹ đất vướng mắc pháp lý nằm trong kết luận thanh tra, kiểm tra hoặc bản án kéo dài gây ra sự lãng phí lớn. Yêu cầu đặt ra là phải sớm đưa các dự án ra thị trường, giúp cân bằng cung - cầu.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu, trình ban hành nhiều cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ vướng mắc cho các dự án.

Kết luận số 24 của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 29/2026 của Quốc hội và Nghị định số 147/2026 của Chính phủ là cơ sở để tạo hành lang pháp lý, hướng dẫn các địa phương rà soát, thực hiện cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng kéo dài.

Theo ông Tuấn, để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, việc tháo gỡ sớm các dự án bất động sản tồn đọng là nhóm giải pháp có thể mang lại hiệu quả ngay, tạo tác động tích cực cho kinh tế - xã hội.

Ông nhấn mạnh “tinh thần không cầu toàn”, tức không đặt mục tiêu xử lý cùng lúc toàn bộ dự án mà sẽ phân loại, rà soát để giải quyết từng phần. Chẳng hạn, cần xác định rõ dự án nào sai về trình tự, thủ tục, chậm tiến độ hay vi phạm nghĩa vụ tài chính; nguyên nhân do khách quan hay chủ quan.

“Nguyên tắc là không hợp thức hóa sai phạm, nhưng cái gì có thể giải quyết ngay thì triển khai ngay để kịp thời khơi thông nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội”, ông Tuấn nói.

Hiện các địa phương đang tích cực rà soát, phân loại các dự án để có hướng xử lý phù hợp.

Bên cạnh giải pháp tháo gỡ pháp lý cho các dự án tồn đọng, theo bà Hoàng Thu Hằng, Bộ Xây dựng cũng khẩn trương hoàn thiện hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản.

Theo đó, tất cả bất động sản sẽ được cấp một mã định danh riêng. Thông qua mã này, người dân và nhà đầu tư có thể tra cứu đầy đủ thông tin về pháp lý, quyền sử dụng đất, lịch sử giao dịch, giá bán, qua đó góp phần minh bạch hóa thị trường.

Liên quan đến phát triển thị trường nhà ở cho thuê, Bộ Xây dựng đang hoàn thiện hồ sơ chính sách để trình Quốc hội xem xét vào kỳ họp tháng 10/2026. Trong đó tập trung đề xuất cơ chế ưu đãi về đất đai, thuế và tín dụng nhằm thu hút doanh nghiệp tư nhân tham gia, bà Hằng cho hay.

Nguyễn Lê - Theo VietnamNet