Cái giá của Tự Do

22 Trần Quốc Toản, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3, Tp.HCM
Tiêu điểm
Tiền Tệ : IMF: Việt Nam nổi lên giữa cuộc tái định hình kinh tế toàn cầu CN & MT: Chiến tranh công nghệ Mỹ-Trung 2025-2035 Tin tức: Triều cường sông Sài Gòn vượt đỉnh lịch sử, nhiều tuyến phố ngập sâu CN & MT: Chiến lược làm mát thông minh tại Trung Quốc: Hạ nhiệt mà không gây áp lực lên lưới điện VH & TG: Vì sao cú sốc dầu mỏ Trung Đông không còn làm khó được Trung Quốc? BĐS: Thị trường bất động sản phía Nam: “Căng não” với bài toán đầu ra BĐS: Nhà phố TPHCM ế khách, nhiều căn rao giảm 16 tỷ đồng vẫn khó bán CN & MT: Việt Nam sẽ ra sao trước siêu El Nino mạnh nhất lịch sử? VH & TG: Điểm mù chiến lược của nước Mỹ BĐS: Thị trường bất động sản bước vào giai đoạn điều chỉnh SK & Đời Sống: Không thể phát triển tương lai bằng tư duy đô thị của quá khứ CN & MT: El Nino phá kỷ lục nhiệt độ tại Thái Bình Dương CN & MT: Tương Lai Đa Dạng Của Phương Tiện Giao Thông VH & TG: Dalio: Fed Cẩn Trọng Lạm Phát Đình Trệ 10.2026 VH & TG: Thách thức tái cấu trúc kinh tế Mỹ VH & TG: Phân Tích Mỹ Chống Lại Mỹ CN & MT: mùa thứ 5. Siêu El Niño 2026-2028 VH & TG: Tóm tắt Chương 11 Sách Stephen Leeb BĐS: Thị trường nhà phố TP.HCM cuối 2026 VH & TG: Trung Quốc: Từ 'cơn sốt' 52.000 tỷ USD đến cuộc khủng hoảng chưa có hồi kết Tin tức: TSKH.KTS Ngô Viết Nam Sơn: TPHCM cần thay đổi tư duy chống ngập Tin tức: DN châu Âu sẽ đầu tư gần 35.000 tỷ đồng, muốn làm mô hình nổi trên biển chưa từng có ở đặc khu lớn nhất VN CN & MT: Loạt tỷ phú tham vọng 'lập trình lại' cơ thể để kéo dài tuổi thọ Tiền Tệ : Kinh tế Việt Nam 9 tháng đầu năm và dự báo cả năm 2026 CN & MT: 11 năm qua là thời gian nóng nhất từng ghi nhận trên toàn cầu Tiền Tệ : Lãi suất thả nổi lên gần 20%; tỷ giá hạ nhiệt nhanh BĐS: Phân tích dòng tiền nhàn rỗi bất động sản BĐS: THỊ TRƯỜNG BẤT ĐỘNG SẢN Ế ẨM, ANH BẠN TÔI LẠI ĐƯỢC MỘT KHOẢN LỜI LỚN BĐS: Chính phủ đề xuất ưu tiên bồi thường bằng đất hoặc nhà ở tại chỗ cho người bị thu hồi đất Chứng khoán: Phân tích cú rơi chứng khoán 13/8 BĐS: Khởi công ồ ạt dù chung cư bán chậm Thư Giản: 300 Năm Phát Triển Và Cái Giá Thư Giản: Tương lai 2026-2035: Kịch bản BĐS: Nhóm DN bất động sản chìm trong thua lỗ, 'trắng' doanh thu quý I : Trật tự thế giới trước nghịch lý lớn của thời đại : Nếu không sửa luật, dự án bất động sản sẽ tắc trong 10 năm tới Tiền Tệ : Thực trạng nợ xấu ngân hàng 2026 Tiền Tệ : Thị trường trái phiếu Mỹ rung chuyểnChuyện gì xảy ra với loại tài sản “an toàn nhất nhì thế giới”? Tiền Tệ : Xu hướng lãi suất và chiến lược tài chính Tiền Tệ : Dalio : Fed Cẩn Trọng Lạm Phát Đình Trệ Tin tức: Chu Kỳ 18 Năm Và Nguy Cơ 2026 BĐS: Triển vọng Bất động sản Việt Nam 2027-2028 BĐS: Đầu Tư BĐS TP.HCM Giai Đoạn 2026 SK & Đời Sống: Cách nào cứu chợ 'chết lâm sàng': Sức mua giảm 70-80%, nhiều tiểu thương tháo chạy và 'xù nợ' Tin tức: [Bài 1]: Đề xuất hình thành Khu kinh tế biển quy mô 177.000 ha tại TP. Hồ Chí Minh Tin tức: Việt Nam có nền tảng rất thuận lợi để trở thành một quốc gia biển mạnh Tin tức: Tập đoàn Mỹ chọn Việt Nam để xây cứ điểm sản xuất máy bay điện, nhắm cảng hàng không 2.000ha đặt nhà máy SK & Đời Sống: Lãnh đạo, Khủng hoảng và Bài học SK & Đời Sống: Hài hòa lợi ích để tạo động lực cải tạo chung cư cũ VH & TG: Roubini : Dự báo Kinh tế 2026-2027 VH & TG: Phỏng vấn Maud Quessard: “Trump đang hoàn thành quá trình Giải Tây Phương hóa (désoccidentalisation) thế giới mà Putine và Tập mong muốn” CN & MT: Phi hành đoàn Mặt Trăng vượt qua quả cầu lửa 3.000 độ C Thư Giản: Đại Biến Động Thế Kỷ 21: Vận 9 Thư Giản: Con người trần gian và hành trình vũ trụ Thư Giản: [2020s: Một thập kỷ rung động] Thư Giản: Abhigya Anand và dự báo 2026 Thư Giản: Dự đoán Điểm kỳ dị các vị trí q3 Thư Giản: Gemini đã dự cảm khá rỏ dưới lăng kính của mac ngôn thé giới từ 2050. Nhưng từ 2010 ở... CN & MT: Tương lai Đại dương và Hồi phục Sinh thái Chứng khoán: Đầu tư nội địa giữa bất ổn toàn cầu VH & TG: Chiến lược An ninh Quốc gia Mỹ: Răn đe Trung Quốc Chứng khoán: 150 nhà đầu tư toàn cầu đến Việt Nam tìm cơ hội "giải ngân" VH & TG: Nhật Bản cân nhắc vũ khí hạt nhân Chứng khoán: PHẦN 3: THỊ TRƯỜNG THĂNG HOA XUẤT TƯỚNG NHỮNG 'ANH HÙNG' Chứng khoán: VN-Index mất gần 30 điểm Chứng khoán: Mía đường Cao Bằng (CBS) chốt quyền trả cổ tức bằng tiền tỷ lệ 30% Chứng khoán: CHỨNG KHOÁN QUÝ 4.2025 Kì 2 BĐS: 5 lưu ý khi đầu tư LƯỚT SÓNG bất động sản BĐS: Hơn 32.000 căn nhà ở xã hội gần TP.HCM trong kế hoạch xây dựng năm 2025 của Long An Tin tức: Toàn cảnh 25 năm ngập lụt TP.HCM
Bài viết
Cái giá của Tự Do

    Vào tuần trước, gia đình và bạn bè đã tổ chức mừng sinh nhật tuổi 70 cho tôi. Wow, cái tuổi « thất thập cổ lai hy » nghe mãi, hoá ra cuối cùng thì nó cũng đến và kể từ bây giờ, tôi đã chính thức đứng vào hàng của những cụ già “ xưa nay hiếm “!

    Tudo

    Tính tới tháng 1/2025 thì tôi đã sống đúng nửa đời người ở Đức và Hoa Kỳ -- những xứ sở tự do mà đã một thời những người trong nước đã từng nói về nó trong niềm khát khao rằng: nếu đi được thì cái cột đèn nó cũng đi !!!

    *

    Nhớ lại cuộc sống vào cái thời tem phiếu mà người ta đã từng mô tả bằng nhại Kiều rằng :

    « Bắt phanh trần phải phanh trần

    Cho may-ô mới được phần may-ô » ( may-ô: áo lót nam giới)

    Cái gì cũng tem phiếu, cái gì cũng phân phối. Thỉnh thoảng cơ quan nhà nước thông báo có hàng phân phối, cán bộ công nhân viên phải đề đạt nguyện vọng xem mình cần mua gì rồi lên công đoàn để xin mua.

    Mỗi lần hàng phân phối về, cả cơ quan rộn ràng như trẩy hội ngày xuân, vui như Tết. Tất nhiên không có chuyện « muốn gì được nấy », tất cả đều phải bốc thăm . Vì khan hiếm nên mỗi lần chỉ có một số người may mắn. May mắn được mua hàng là một chuyện, nhưng mua được hàng gì lại là một chuyện khác. Đã xẩy ra chuyện « râu ông nọ cắm cằm bà kia »

    Ông A thay vì cái xích xe thì được mua yên xe đạp mà ông không cần.

    Bà B xin mua cái quạt máy thì được cái chậu nhôm sản xuất tại Liên xô tuy không đúng nguyện vọng nhưng vẫn mừng húm.

    Chị C  cần cái ruột xe lắp vào vào bánh xe đạp để chạy đi làm thì than : tôi độc thân sao lại cho tôi mua quần đùi đàn ông thế này?

    Toàn những chuyện dở khóc dở cười. Thế nên người ta nói với nhau rằng « ông « Nhà nước » cái c.ứt gì cũng phân , mà phân thì như c.ứt ».   ( “phân” có nghĩa là phân phối)…

    *

    Má tôi trong lần đi trình diễn tại Pháp năm 1969 đã mua được cái radio hiệu Phillip, mang về, ba tôi phải mang lên công an phường cho họ « cặp chì » ( mà tôi không hiểu là gì?) để chỉ được nghe Đài phát thanh Tiếng nói Việt Nam và Đài Phát thanh Giải phóng. Mỗi lần muốn nghe tình hình thế giới, ba tôi phải dò tìm làn sóng rất lâu mới nghe tiếng được tiếng mất vì sóng yếu giọng ông Đỗ Văn BBC hay Lê Văn đài VOA. Không nhịn được cười khi nhìn thấy ba tôi với vẻ mặt nghiêm trọng,  radio phải dí sát vào tai sợ hàng xóm nghe thấy vì trước cửa dán câu khẩu hiệu CA phường mới phát cho:

    « Gia đình tôi cương quyết không nghe đài địch » he he …

    Những chuyện tiếu lâm có chút màu sắc chính trị là cấm tiệt (tất nhiên vẫn lén kể và cười với nhau). Hồi đó tôi rất thích nghe và kể chuyện tiếu lâm, kể cả tiếu lâm chính trị. Một lần, lỡ kể chuyện TT Hoa Kỳ tặng sâm, nhung và các loại thuốc bổ cho ông Lê Duẩn, tôi bị công an văn hoá (PA 25) mời lên phường kiểm điểm một ngày và phải hứa không tái phạm mới được cho về !

    Những năm 80, bãi bỏ chế độ tem phiếu, cuộc sống vật chất có khá hơn một chút nhưng ăn nói vẫn phải giữ mồm giữ miệng nếu không muốn CA mời lên phường xơi nước. Mỗi lần đi trình diễn ở ngoại quốc, ngoài chuyện « hát hay, đàn giỏi, múa khéo » thì mục « khai báo lý lịch trích ngang » cho CA mới phiền, phải moi óc ra xem 3 đời có người thân ở nước ngoài không ? Họ ở nước nào, bao lâu, có hay liên lạc không …vv và vv… “ Ông CA mà lắc đầu thì có tài giỏi mấy cũng quên chuyện nước ngoài nước trong đi nhé !

    *

    Mấy chục năm ở VN, việc “ đi nhẹ, nói khẽ” do vậy cũng quen rồi !

    Qua xứ tự do thì khác hẳn: muốn nói gì thì nói, muốn làm gì thì làm miễn không xâm hại đến người khác thì không sao!

    Định cư tại Hoa Kỳ tròn 30 năm, tôi đã chứng kiến những cuộc tranh luận nảy lửa, những cuộc biểu tình rầm rộ, ròng rã mà cảnh sát chỉ đứng yên giữ trật tự, chỉ can thiệp khi có xô xát hoặc phá hoại tài sản.

    Tôi đã chứng kiến cuộc xuống đường rộng lớn BLM năm 2020.

    Tôi đã chứng kiến những người phụ nữ xuống đường đòi quyền tự quyết cho chính thân thể mình bằng biểu tượng những chiếc mũ màu hồng.

    Tôi đã chứng kiến những cuộc diễu hành của cộng đồng LGBTQ náo nhiệt và phấn khích.

    Và nhiều cuộc xuống đường khác mà tôi không nhớ hết…

    Đó là cách thể hiện chính kiến của mỗi người dân khi được sống trong một thể chế tự do, một xã hội tôn trọng quyền cá nhân của con người. Và tôi hiểu rằng mình đã may mắn đến thế nào .

    *

    Tôi hiểu thế nào là Tự Do và trân trọng nó vô cùng !

    Tôi đã chứng kiến đoàn người điên cuồng đập phá xông vào điện Capitol trong ngày 6/1/2021 để phản đối kết quả một cuộc bầu cử công bằng và minh bạch.

    Trong cuộc bầu cử TT năm 2020, do cái loa được phát ra từ một cái miệng duy nhất , người ta đã phẫn nộ đến mất lý trí khi tin rằng cuộc bầu cử là gian lận mặc dù 62 phiên toà đều đã bác bỏ điều vô cớ này, trong đó có nhiều vị thẩm phán do chính ông ta bổ nhiệm. Nếu quả thật có điều đó xảy ra thì ông ta là một TT bất tài vì đã không làm gì để ngăn chặn nó khi  đang còn đương nhiệm !

    Tôi đã nghe một số người Việt ủng hộ ông ta chửi chính quyền Biden-Harris là cộng sản, là dân chủ thổ tả và hô vang khẩu hiệu “ Thà chết vì Covid hơn là sống với Biden”.  Tuy thù như vậy nhưng tôi ngạc nhiên là suốt gần 4 năm dưới chính quyền TT Biden tôi không thấy ai đóng thuyền vượt biển như ngày xưa để quay trở ngược về VN vì không muốn đội trời chung với cái “Chính quyền xã hội chủ nghĩa thổ tả” ấy mà ngược lại, miệng thì chửi nhưng vẫn ngửa tay nhận các phúc lợi hào phóng từ hầu hết các đời TT Dân chủ như : Medicare, Medicaid, Housing, Obamacare, nhiều người còn được xe đưa đón miễn phí đi bác sĩ hoặc nhận bữa ăn mang đến tận nhà…

    Tôi kinh hoàng khi thấy mấy ông MAGA VN làm hình nộm TT Joe Biden bằng bìa rồi dùng sợi dây kéo qua kéo lại cổ của ông với vẻ hả hê khoái trá một cách man rợ trong tiếng reo hò phấn khích của đám đông vây xung quanh khiến cho tôi liên tưởng đến những cuộc hành hình của chính quyền Taliban, chửi TT Obama là “khỉ đột”, là “ mọi đen”…mà chẳng ai bắt họ cả! Đành rằng tự do, nhưng quả tình tôi không hiểu thay vì cảm ơn những nguời đã trao bao phúc lợi quí giá  , tại sao người ta có thể tự cho mình cái quyền tự do hành xử thấp hèn, ghê tởm khiến tôi liên tưởng đến những cuộc đấu tố thời Cải cách ruộng đất khi xưa !

    *

    Mấy chục năm sống trong một xã hội văn minh, tôn trọng quyền con người, chúng ta coi Tự do là điều đương nhiên và miễn phí, chúng ta sử dụng nó một cách hoang phí và vô tư mà quên mất rằng bao thế hệ đi trước đã phải đấu tranh như thế nào để chúng ta có cơ hội tận hưởng nó ngày hôm nay!

    Chỉ còn hơn 2 tháng nữa, chúng ta sẽ giã từ « chính quyền Cộng sản Biden-Harris » để bước vào Thiên đường của thánh Đô-La-Chôm của Thế giới MAGA trong đó có nhiều MAGA Việt! 

    Dưới sự lãnh đạo của ngài, Những phúc lợi cơ bản chúng ta được hưởng xưa nay có thể bị cắt giảm như Medicare, Social Security và những khoản chưa biết rõ.

    Obamacare có nguy cơ bị bãi bỏ trong khi chưa có chương trình bảo hiểm nào thay thế, nhưng dứt khoát nó phải bị bãi bỏ mặc dù nó đã giúp cho gần 50 triệu người Mỹ mua được bảo hiểm giá phải chăng chỉ vì nó mang dấu ấn của Obama -- một vị Tổng thống da màu !

    Người đi làm có thể chỉ được nghỉ hưu khi đủ 75 tuổi…Tất cả để bù đắp vào thâm thủng ngân sách do chính sách cắt Thuế cho giới tài phiệt của ngài Tổng mới.

    Cuộc sống của người cao niên, yếu đuối, tàn tật mà nhiều Việt MAGA đang hưởng thụ sẽ bị ảnh hưởng nặng nề. Chúng ta có thể tìm hiểu về nó trong Project 2025.

    *

    Tức nước vỡ bờ. Đau quá thì có khi lại phải xuống đường lên tiếng cũng nên !

    Nhưng coi chừng, “ ổng xua lính” trấn áp, bắn vào chân đó, vì ổng đã hăm rồi !( điều này đã được ông tướng 4 sao Mark Kelly của ông kể trong sách, ai chưa đọc thì nhờ con cháu nó Gú Gồ cho !)

    Nếu đã quên hoặc không muốn nhớ CS thật sự như thế nào thì xin quí vị mua vé về VN, đứng giữa đường giương cao biểu ngữ « đả đảo CS » hoặc réo tên mấy ông lớn đang ngồi ở Ba Đình mà chửi, mà cứa cổ hình nộm mấy ổng như các vị đã từng ngang nhiên ra đường réo « thằng Bảy Đần »,  « Let go Brandon ! » , quý vị sẽ bị còng tay nhốt vào kho đếm lịch ngay . Trần Huỳnh Duy Thức, Phạm Đoan Trang, Điếu Cày Nguyễn Văn Hải … chỉ vì bày tỏ chính kiến ôn hoà đã phải lãnh những bản án nặng nề nhiều năm !

    Làm được như vậy tôi mới phục và tin rằng các vị hiểu rõ và phân biệt được thế nào là Tự Do và thế nào là Cộng Sản.

    Trong 4 năm tới , chúng ta sẽ được tận mắt chứng kiến, tự mình trải nghiệm để so sánh sự khác biệt hoàn toàn giữa chính quyền Trump với tất cả những chính quyền tiền nhiệm kể cả cộng hòa và dân chủ.

    *

    Thời gian gần đây người ta đưa ra một triết lý trần trụi : Cái gì không mua được bằng tiền thì sẽ mua được bằng rất nhiều tiền! Tuy không áp dụng được với tất cả mọi người , ít ra tôi cũng thấy nó thành công một số trường hợp, cụ thể trước mắt là anh chủ Tesla ve vãn được ông Tổng tương lai!

    Nhưng Tự Do thì khác!

    Tự Do không nhìn thấy bằng mắt, không cầm được trong tay, nhưng nó hiển hiện trong từng lời nói, trong mỗi nhịp thở, mỗi bước đi, mỗi ánh mắt nhìn… Nó vô hình nhưng lại hiện hữu rất cụ thể, thiết tha, thấm thía, mà chỉ những khi sắp mất nó ta mới thật sự cảm nhận sự tuyệt vời của hai chữ Tự Do!

    Tự Do không thể mua được bằng tiền.

    Tự Do là vô giá mà chúng ta chỉ có được nó khi phải trả bằng máu và nước mắt của rất, rất nhiều người trong nhiều thế hệ mà biết đâu trong những năm tháng tới đây, chúng ta sẽ hiểu được giá trị của nó bằng trải nghiệm đau thương của chính bản thân mình ?

    Liệu lúc đó có quá muộn chăng ?

    May ra lúc đó chúng ta mới biết được giá trị của hai chữ Tự Do ! 

    Ái Vân - Theo Diễn Đàn

    THỐNG KÊ TRUY CẬP
    • Đang online 7
    • Truy cập tuần 3341
    • Truy cập tháng 11401
    • Tổng truy cập 765810