Biến đổi khí hậu và áp lực thiên tai ngày càng lớn tại Việt Nam

Biến đổi khí hậu đang khiến thiên tai tại Việt Nam ngày càng diễn biến cực đoan, bất thường.

Biến đổi khí hậu khiến thiên tai tại Việt Nam ngày càng thất thường và gây ra những ảnh hưởng nặng nề đến đời sống nhân dân. Ảnh: Văn Đức

Thiên tai tại Việt Nam ngày càng cực đoan

Những năm gần đây, Việt Nam liên tục hứng chịu nhiều hình thái thiên tai cực đoan như mưa lớn, bão mạnh và lũ lụt diện rộng. Nhiều trận lũ được xem là “lũ lịch sử” khi mực nước trên các sông vượt mức kỷ lục, gây ngập úng nghiêm trọng và để lại thiệt hại lớn về người, tài sản cùng hạ tầng.

Đặc biệt, năm 2025 nổi bật với mức độ lũ lụt nghiêm trọng và trên diện rộng, với mực nước vượt nhiều mốc lịch sử ở cả Bắc Bộ và Trung Bộ.

Theo các chuyên gia khí tượng thủy văn, những diễn biến thiên tai cực đoan xuất hiện liên tiếp trong thời gian gần đây là minh chứng rõ ràng cho tác động ngày càng mạnh mẽ của biến đổi khí hậu đối với Việt Nam.

Ông Hoàng Đức Cường, Phó Cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết - các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra mối liên hệ giữa biến đổi khí hậu và sự gia tăng tính cực đoan của thiên tai, đặc biệt là bão.

Theo ông Cường, biến đổi khí hậu tác động trực tiếp đến tần suất và cường độ của các cơn bão mạnh. Khi nhiệt độ nước biển gia tăng, lượng hơi ẩm trong khí quyển cũng tăng theo, tạo điều kiện thuận lợi để bão hình thành và phát triển với cường độ lớn hơn.

Không chỉ mạnh hơn, bão trong những năm gần đây còn có xu hướng diễn biến bất thường và khó dự báo hơn trước. Nhiều cơn bão xuất hiện với đường đi trái quy luật, hình thành ngoài mùa bão truyền thống hoặc thậm chí tăng cấp ngay trước khi đổ bộ vào đất liền thay vì suy yếu như thông thường.

“Những dấu hiệu trên cho thấy rõ bằng chứng cả về khoa học lẫn thực tiễn rằng sự gia tăng về mức độ bất thường, tần suất và cường độ của bão có liên quan đến tác động của biến đổi khí hậu", ông Hoàng Đức Cường nhận định.

Nhiều khu vực đối mặt nguy cơ tổn thương nghiêm trọng do biến đổi khí hậu

Cùng quan điểm, PGS.TS Phạm Thị Thanh Ngà, Viện trưởng Viện Khoa học Khí tượng thủy văn, Môi trường và Biển (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho rằng - biến đổi khí hậu đã ghi nhận nhiều kỷ lục mới về nhiệt độ, lượng mưa. Dựa trên những nghiên cứu và đánh giá gần đây nhất về cái rủi ro khí hậu được nghiên cứu trong vòng 20 năm thì Việt Nam cũng nằm trong top 20 nước chịu tác động mạnh mẽ nhất của biến đổi khí hậu và đó là những vấn đề đáng lo ngại trong việc mà chúng ta phải ứng phó về biến đổi khí hậu hiện nay.

Theo PGS.TS Phạm Thị Thanh Ngà, Việt Nam có địa hình phức tạp, nằm trong khu vực nhiệt đới gió mùa với sự tác động của nhiều hệ thống thời tiết cùng đường bờ biển dài. Vì vậy, các khu vực trên cả nước phải đối mặt với nhiều loại hình thiên tai như nắng nóng, mưa lớn, hạn hán… Có năm ghi nhận tới 21/22 loại hình thiên tai xảy ra.

“Có thể thấy tất cả các khu vực đều chịu tác động và mức độ tổn thương rất lớn. Vùng núi phía Bắc, trung du và khu vực Trung Bộ chịu ảnh hưởng nặng nề của sạt lở, lũ quét - nguyên nhân gây thiệt hại lớn về người.

Trong khi đó, khu vực ven biển đối mặt nguy cơ hứng chịu nhiều cơn bão mạnh kèm mưa lớn và nước biển dâng. Đặc biệt, Đồng bằng sông Cửu Long là khu vực rất dễ bị tổn thương trước biến đổi khí hậu. Với kịch bản nước biển dâng, nguy cơ ngập lụt tại khu vực này là rất hiện hữu, đi kèm tình trạng xâm nhập mặn, ảnh hưởng lớn đến kinh tế - xã hội và đời sống người dân”, bà Ngà nói.

Những diễn biến thiên tai cực đoan liên tiếp xuất hiện trong thời gian gần đây cho thấy biến đổi khí hậu đang tác động ngày càng sâu rộng và rõ rệt đến Việt Nam.

Trong bối cảnh Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề bởi biến đổi khí hậu, các chuyên gia cho rằng việc chủ động thích ứng, nâng cao năng lực dự báo và tăng cường khả năng chống chịu trước thiên tai là yêu cầu cấp thiết.

TẠ MAI -Theo Bảo Lao Động