Tại Hội nghị Trung ương 15 (khóa XIII) diễn ra vào cuối tháng 12/2025, các nhận định và định hướng chiến lược về AI cho giai đoạn 2026-2030 đã được thảo luận như một phần trọng tâm của "Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc".
Dưới đây là những điểm cốt lõi trong nhận định về AI tại Việt Nam cho 5 năm tới:
1. AI là "Hạ tầng của hạ tầng"
Thay vì chỉ coi AI là một công cụ bổ trợ, Trung ương xác định AI chính là hạ tầng chiến lược quốc gia, tương đương với vai trò của điện và internet trong thế kỷ trước.
* Mục tiêu: Xây dựng các trung tâm siêu tính toán AI quốc gia và hệ sinh thái dữ liệu mở để đảm bảo tính tự chủ công nghệ (Make in Vietnam).
* Ứng dụng: Chuyển đổi từ AI thử nghiệm sang "AI hóa toàn diện" mọi mặt đời sống xã hội.
2. Hành lang pháp lý: Luật Trí tuệ nhân tạo (2026)
Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn quản trị AI bằng pháp luật. Dự thảo Luật AI đã được thảo luận với tinh thần:
* Hài hòa giữa An toàn và Phát triển: Không quản lý quá chặt làm thui chột sáng tạo (như mô hình EU) nhưng cũng không quá lỏng lẻo. Việt Nam chọn cách tiếp cận dựa trên mức độ rủi ro (thấp, trung bình, cao).
* Bảo vệ con người: Đặt con người làm trung tâm, AI phải phục vụ mục tiêu nhân văn và không được xâm phạm quyền riêng tư hay đạo đức xã hội.
3. "Trợ lý ảo" cho mọi người dân
Một trong những nhận định đột phá là mục tiêu phổ cập AI đến từng cá nhân.
* Mỗi người dân Việt Nam sẽ có một trợ lý trí tuệ riêng để hỗ trợ giải quyết các thủ tục hành chính, y tế, giáo dục và nâng cao năng suất lao động cá nhân.
* Điều này giúp xóa bỏ khoảng cách số giữa thành thị và nông thôn, giúp các xã hội "hạng vừa" như Việt Nam có sức bật không kém gì các cường quốc.
4. Đột phá trong các ngành khoa học cơ bản và quản trị
Trung ương nhấn mạnh việc sử dụng AI để giải quyết các bài toán lớn của đất nước:
* Khoa học dữ liệu: AI sẽ được hệ thống hóa để xử lý data cho nông nghiệp thông minh, dự báo biến đổi khí hậu và quản lý tài nguyên.
* Quản trị Đảng và Nhà nước: 100% các cơ quan Đảng và Chính phủ sẽ tích hợp AI vào quy trình nghiệp vụ để hiện đại hóa hệ thống, tinh gọn bộ máy và giảm thiểu lãng phí (tinh thần Nghị quyết Trung ương 15).
5. Thách thức về "Sự không đồng bộ" và "Người thừa"
Dù lạc quan, nhưng hội nghị cũng nhìn thẳng vào thực tế:
* Đào tạo lại lao động: Cần một chiến lược cấp bách để đào tạo lại hàng triệu lao động trong các ngành truyền thống (dệt may, da giày, lái xe...) sắp bị AI thay thế từ năm 2026-2030.
* Niềm tin xã hội: Tránh tình trạng người dân cảm thấy "bị bỏ rơi" bởi công nghệ. Nhà nước sẽ đóng vai trò điều tiết để lợi ích từ AI được phân phối công bằng thông qua các chính sách thuế mới và an sinh xã hội.
Tóm lại: Nhận định tại HNTW 15 cho thấy Việt Nam đang chủ động chọn AI làm "đòn bẩy" để đạt mục tiêu GDP tăng trưởng trên 10%/năm trong giai đoạn 2026-2030.
