IPCC dự báo khoảng 40% diện tích Đồng bằng sông Cửu Long nguy cơ bị ngập nếu mực nước biển dâng một mét, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của hơn 17 triệu người. Để ứng phó với thực tế này, cần các mô hình giúp cộng đồng dựa vào thiên nhiên, thích ứng tốt hơn với biến động lũ, sinh kế thuận theo con nước.
Hệ sinh thái tự nhiên tại Vườn quốc gia Tràm Chim dần phục hồi.
Ngày 27/3, WWF-Việt Nam phối hợp cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) Đồng Tháp triển khai giai đoạn 2 Dự án Giải pháp Thuận thiên thích ứng với biến đổi khí hậu tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) - dự án CRxN. Dự án do Chính phủ Australia tài trợ thông qua chương trình hợp tác Mekong chống chịu với biến đổi khí hậu.
Dự án đặt mục tiêu phục hồi 1.750 ha hệ sinh thái nước ngọt, đảm bảo sinh kế bền vững cho gần 2.000 cư dân tại các vùng đệm của Khu bảo tồn đất ngập nước Láng Sen (Tây Ninh), và Vườn quốc gia Tràm Chim (Đồng Tháp).
Ông Lê Hà Luân - Giám đốc Sở NN&MT Đồng Tháp - cho biết Đồng Tháp đang chuyển hướng sang mô hình nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu, giúp người dân ổn định sinh kế. Giải pháp dựa vào thiên nhiên là chìa khóa để khôi phục chế độ lũ tự nhiên của vùng, nền tảng cho sự bền vững của môi trường và con người.
Theo dự báo của Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu (IPCC) năm 2023, khoảng 40% diện tích ĐBSCL có nguy cơ bị ngập nếu mực nước biển dâng 1 m, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của hơn 17 triệu người.
Để ứng phó với thực tế trên, giai đoạn I của dự án đã thí điểm thành công các mô hình dựa vào thiên nhiên, giúp cộng đồng thích ứng tốt hơn với biến động lũ, sinh kế thuận theo con nước, như trồng lúa nổi hay sen-cá kết hợp. Dự án đã chứng minh rằng phục hồi sinh thái và tăng trưởng kinh tế có thể song hành, giúp vùng đất ngập nước tự phục hồi, cải thiện thu nhập và góp phần giảm 25% lượng khí thải nhà kính.
Bà H.E. Gillian Bird - đại sứ Australia tại Việt Nam - tin rằng từ thành công giai đoạn 1 của dự án, việc phục hồi thiên nhiên và hỗ trợ sinh kế sẽ tiếp tục tạo ra tác động tích cực cho con người. Từ đó nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng trước những biến động khí hậu.
Ông Nguyễn Phước Thiện - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp - cho biết tỉnh xác định chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp, nâng cao giá trị và phát triển bền vững. Tuy nhiên, những thách thức ngày càng gia tăng từ biến đổi khí hậu đã ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất và đời sống người dân. Trong bối cảnh đó, cách tiếp cận "thuận thiên”, phát triển hài hòa với tự nhiên là hướng đi tất yếu và lâu dài.
Do đó, theo ông Thiện, Dự án Giải pháp Thuận thiên thích ứng với biến đổi khí hậu sẽ góp phần nâng cao năng lực thích ứng cho cộng đồng, đặc biệt những người chịu tác động trực tiếp của biến đổi khí hậu. Dự án thể hiện rõ cách tiếp cận gắn kết giữa bảo tồn và phát triển, giữa sinh kế và hệ sinh thái.
Quang cảnh Vườn quốc gia Tràm Chim, tỉnh Đồng Tháp. 
Đại biểu tham dự khởi động giai đoạn 2 Dự án Giải pháp thuận thiên thích ứng với biến đổi khí hậu tại Vườn quốc gia Tràm Chim.
Giai đoạn 2 Dự án Giải pháp thuận thiên thích ứng với biến đổi khí hậu triển khai từ nay tới năm năm 2029, tập trung hỗ trợ cộng đồng yếu thế tại các vùng đệm của Khu bảo tồn đất ngập nước Láng Sen (Tây Ninh) và Vườn quốc gia Tràm Chim (Đồng Tháp). Giai đoạn này sẽ chuyển từ thí điểm sang nhân rộng các mô hình thích ứng với khí hậu đã thành công, nhằm phục hồi hệ sinh thái, tăng cường khả năng chống chịu của cộng đồng, giúp con người và thiên nhiên cùng phát triển hài hòa.
Chúc Trí - Theo Tiền Phong
